Стаття 4:75
чиннаЗаповіти · Обов'язкова частка (legitieme portie) · § Розмір обов’язкової частки у спадщині
Вартість того, що особа, яка має право на обов’язкову частку (legitimaris), може набути на підставі спадкового права під управлінням (bewind), вираховується з її обов’язкової частки також і у разі відмови від спадщини, якщо управління було встановлено на підставі, зазначеній у заповіті:
що особа, яка має право на обов'язкову частку, є нездатною або неспроможною здійснювати управління, або
що без здійснення управління майно переважно пішло б на користь його кредиторів.
Легітимарій, який прийняв спадщину або легат, має право протягом трьох місяців після смерті спадкодавця оспорити правильність зазначеної підстави; у такому разі особа, яка на ній наполягає, повинна її довести. Якщо зазначена підстава є правильною, проте вона не виправдовує встановлені спадкодавцем правила управління (bewind), суд може змінити ці правила або навіть частково їх скасувати.
Якщо зазначена підстава є невірною, то легітимарій (legitimaris) протягом одного місяця після того, як судове рішення, яким встановлено таку невірність, набрало законної сили, може письмово заявити управителю майна (bewindvoerder), що він бажає отримати свою обов'язкову частку (legitieme) у грошовій формі. Управитель майна з цією метою реалізує майно, що перебуває під управлінням, із відповідним застосуванням статті 147 у міру необхідності; залишок майна він виплачує особам, до яких воно перейшло б, якби легітимарій відмовився від спадщини або легату.
Якщо майно перебуває під управлінням (bewind), вартість якого згідно зі статтею 70 вираховується з обов'язкової частки, і в акті, яким встановлено управління, зазначено підставу, передбачену пунктом 1, то пункти 2 та 3 застосовуються відповідно. Якщо в акті не зазначено підставу, передбачену пунктом 1, особа, яка має право на обов'язкову частку (legitimaris), може претендувати на отримання своєї обов'язкової частки у грошовій формі у порядку, передбаченому пунктом 3, з урахуванням того, що зазначена там заява має бути подана протягом трьох місяців після смерті спадкодавця.
При визначенні вартості, що підлягає зарахуванню до обов'язкової частки, управління майном (bewind) береться до уваги лише у випадку, якщо зазначена підстава була визнана неправильною, проте особа, яка має право на обов'язкову частку, не скористалася повноваженням, наданим їй у першому реченні пункту 3.
De waarde van hetgeen een legitimaris krachtens erfrecht onder bewind kan verkrijgen, komt ook bij verwerping in mindering van zijn legitieme portie, indien het bewind is ingesteld op de in de uiterste wil vermelde grond:
dat de legitimaris ongeschikt of onmachtig is in het beheer te voorzien, of
dat zonder bewind de goederen hoofdzakelijk diens schuldeisers zouden ten goede komen.
De legitimaris die de nalatenschap of het legaat heeft aanvaard is gedurende drie maanden na het overlijden van de erflater bevoegd de juistheid van de opgegeven grond te betwisten; alsdan moet degene die haar staande houdt haar bewijzen. Is de opgegeven grond juist, doch rechtvaardigt dit de door de erflater vastgestelde regels van het bewind niet, dan kan de rechter die regels wijzigen of zelfs ten dele opheffen.
Is vermelde grond onjuist, dan kan de legitimaris binnen een maand nadat de uitspraak waarbij de onjuistheid is vastgesteld, in kracht van gewijsde is gegaan, schriftelijk aan de bewindvoerder verklaren dat hij zijn legitieme in geld wenst te ontvangen. De bewindvoerder maakt daartoe het onder bewind gestelde met overeenkomstige toepassing van artikel 147 voor zover nodig te gelde; het restant van de goederen keert hij uit aan degenen aan wie deze zouden zijn toegekomen indien de legitimaris de nalatenschap of het legaat had verworpen.
Staan goederen onder bewind waarvan de waarde krachtens artikel 70 in mindering van de legitieme komt en vermeldt de akte waarbij het bewind is ingesteld een grond als bedoeld in lid 1, dan zijn de leden 2 en 3 van overeenkomstige toepassing. Vermeldt de akte niet een grond als bedoeld in lid 1, dan kan de legitimaris aanspraak maken op ontvangst van zijn legitieme in geld op de wijze als voorzien in lid 3, met dien verstande dat de aldaar bedoelde verklaring binnen drie maanden na het overlijden van de erflater moet worden afgelegd.
Bij de vaststelling van de op de legitieme portie toe te rekenen waarde wordt met het bewind slechts rekening gehouden, indien de vermelde grond onjuist is verklaard doch de legitimaris geen gebruik maakt van de hem in lid 3, eerste zin, verleende bevoegdheid.