ብዛዕባ ኔዘርላንድ (ሆላንድ) ኣገዳስን ተገዳሲ ሓቅታት

ሆላንድ ብባህሊ ሃብታም እያ፤ ብስነ-ጥበባውያን ብሓደስ ዓለም ዝታፈሰት እያ፣ ከምኡ ድማ ብልዑል ደረጃ ናይ መነባብሮ ንምትእምማን እና ንዝኾነ ዓይነት ስራሕ ዝግበር ኣኽብሮት ዝሓቑፍ ብምዃና ትፍለጥ። እንተኾነ ግን ሆላንድ ክንደይ ዝተፈላለየ ባህሊ ከም ዘለዋን፣ እዚ ሃገር ዝሕብእቶ ምስጢራት እንታይ ከም ዝኾነን ሓያሎ ሰባት ኣይፈልጡን እዮም። ብዛዕባ ሆላንድ ዘድምቕ ኣስደሳች ሓቅታት ነቕርበልኩም ኢና፣ እቶም እትምስማዕ ዝነበርኩም ኣይመስልኩም እዩ።

Holland፡ ዘይተጸበናዮም ሓቅታት ብዛዕባ ባህልን ታሪኽን

1. ናይቲ ቐዳመይቲ ስም ናይቲ ኣሜሪካዊ ኒው-ዮርክ “Nieuw-Amsterdam” ነይሩ። እታ ዕንባሪት ናይ ፋሽን ዓለም ናይ ሆላንዳውያን ከም መግዛእቲ ተመስርታ እያ።
2. ንኒውዚላንድን ኣውስትራልያን ዝፈለጡ ኣውሮጳውያን ደች/ኔዘርላንዳውያን ነበሩ። ንኽትስመሮም ድማ ብናይ ኔዘርላንድስ ግዝኣታት ተሰምዩ “ኒው-ሆላንድ” (እቲ ሕጂ ዘው ዝኾነ ኣውስትራልያ) ከምኡውን “Zeeland” ተባሂሉ።
3. ሓደ ክፋል ናይ ካሪቢያን ደሴታት ናይ ሕጂ እንተኾነ ናይ ኔዘርላንድስ እዩ። ነበርቲ ድማ ናይ ኔዘርላንድስ ዜግነት ኣለዎም ኮይኖም፡ ኣብ ፖለቲካዊ ህይወት እታ ሃገር ብንጥፈት ይሳተፉ።
4. መበቆል ናይ ዘመናዊ ዕዳጋ ኣክስዮን (stock exchanges) ናይ ኔዘርላንድ ኩባንያታት እዩ። እንተዘይኮይኑ ግና፡ እቶም ኣብ ሆላንድ ዝነበሩ ነጋዶ ብ1602 እቲ ቀዳመይ ብዙሕ-ሃገር ንግዲ (multinational) ትካል ኣቖሙ።
5. ኣብ ሆላንድ ንዙም ናይ ግዜ ፋና መፍለዪታት (windmolens) ብብዙሕ ጊዜ ክትርእዮ ትኽእል ኢኻ ዝብል ኩሉ ይፈልጥ እዩ። እንተኾነ ግን ካብ 1850 ኣብ ዝነበረ እዋን ዝተሃነጸት ኣብርክቶ ልዕሊ 1,000 እየን ብዙሓት ኣይፈልጡን እዮም። ብተወሳኺ ገሊአን እውን ኣብቲ ቀዳማይ ዕላማአን ክጥቀማ ገና ይቕጽላ ኣለዋ። እዚ ርእይቶ እዚ ብዩኔስኮ (UNESCO) እውን ተረዲኡ እዩ፣ ኪንደርዳይክ (Kinderdijk) — 19 መፍለዪታት ዘለዎ ዞባ — ኣብ መዝገብ ቅርስታት ዓለም (Werelderfgoedlijst) ኣእቲዑ ኣሎ።

ቁጠባን ንግድን

ቁጠባ ሆላንድ ካብ ዝበለጸ መሰረታዊ ተለኣኣእ ናይ ኣዝዩ ጽኑዕ እዩ። ኣብዚ ድማ ብዛዕባ ቁጠባዊ መዳያት ዝምልከቱ ናይ ኣምስተርዳም ዘገርም ሓቅታት እዞም ዝስዕቡ እዮም፦

1. ሆላንድ ብብዙሕ ሽልማታት ዝተረጋገጸ ዓቢ ቁጠባዊ ዕቤት ኣለዋ። ዓለምለኻዊ ደረጃታት ንሆላንድ ኣብ መርበብ መገዲታት ብቀዳምነት 1ይ ደረጃ ኣብ ምሃብ ኣቐሚጦ፣ 2ይ ደረጃ ድማ ንጽሬት ማይ ብምሃብ ኣብ ዝምልከት እዩ። ከምኡውን ንቁጽሪ ናይ ኢንተርነት መራኸቢታትን ንጽሬት ናይ ወጻኢ ንግዲ ፍርያትን እውን 2ይ ደረጃ ኣቐሚጥዋ። ብቁጽሪ ወደባት ድማ እታ ሃገር 4ይ ደረጃ ኣምጺኣቶ። ንምእታው እቃታት 9ይ ደረጃ። ከምኡውን ናይ ኢምፖርት-ኤክስፖርት ናይ ንግዲ ኣገልግሎታት ብኸተል 8ይን 7ይን ደረጃታት ተሸሊማ እያ።
2. ኣብ ሆላንድ ዘለዉ ሓረስቶት ነፍሲ ወከፍ ሄክታር መሬት እስከ ከም ዝርከብ ከፍ ዝበለ ደረጃ ይጥቀሙሉ፡ ካብቶም ኣብ ካልኦት ሃገራት ናይ ሕብረት ኤውሮጳ ዘለዉ ነጋዶ ድማ 2.5 ዕጽፊ ይበልዑ።
3. ጠቕላላ ምህርቲ ሃገር ብውሽጢ (GDP) 770 ቢልዮን ዶላር እዩ፣ ህዝቢ ድማ 17 ሚልዮን ሰባት እዩ።
4. ናይ ሆላንድ ወፍሪ ኣብ ካልኦት ሃገራት፡ ኣብ 2012 ዓ.ም.፡ ኣብቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝካየድ ወጻኢ ወፍሪ ብ150 ቢልዮን ዶላር ኣሜሪካ ይበልጽ።
5. 87% ናይ ዓበይቲ ህዝቢ ብጽቡቕ እንግሊዝኛ ይዛረቡ፡ 66% ድማ ጀርመንኛ ይኽእሉ። እዚ ናይ እንግሊዝኛ ቋንቋ ክእለት ዝለዓለ ደረጃ እዩ።

ኣምስተርዳም፡ ዘገድስ ሓቅታት

ኣምስተርዳም ዋና ከተማ ኔዘርላንድስ ጥራይ ዘይኮነት፣ ካብተን ኣብ ዓለም ዝርከቡ ዝበለጸ ፍሉይ ከተማታት እውን ሓንቲ እያ። እነሆ እዛ ከተማ ዝምልከት ገለ ዘገርም ሓቅታት፡

1. “ናይ ሰሜን ቬኒስ”። ኣምስተርዳም 165 ቦይታት (grachten) ዘለዋ፣ ብጠቕላላ ርዝመት ብግምት 100 ኪሎሜትር። እታ ከተማ 1,281 ሓድሽ መሻገሪ ድልድላት (bridges) ኣለዋ፣ እዚ ካብቲ ኣብ ቬኒስ ዘሎ እውን ንላዕሊ ዝያዳ እዩ።
2. ከተማ ብመሳርሒታት (palen) ዝተዓብለለ። ኣምስተርዳም ብትክክል ኣብ ማይ እያ ተሃኒጻ፡ ኩሎም ህንጻታት ኣብ ኣርእስቲ ኣብ ልዕሊ 11 ሚልዮን ዝባህሉ ዕንጨይቲ መሳርሒታት (palen) ተሰኪሎም ይቑሙ ኣለዉ።
3. ናይ ሪከርድ ቁጽሪ ሙዚየማት። ኣብ ኣምስተርዳም ልዕሊ 50 ሙዚየማት ኣሎ፣ እቲ ንኣብነት Van Gogh Museum፣ Rijksmuseum ከምኡውን Anne Frank Huis። እዚ ድማ እታ ከተማ ካብ ካብ እቶም ቀንዲ መዕርፎ ባህሊ ከተማታት ኤውሮጳ ሓደ ክትገብራ ይገብራ።
4. ብስክሌታት እቲ ቀንዲ መጓዓዝያ መሳርሒ እየን። ኣብ ኣምስተርዳም ካብ መሕደራታት ዝያዳ ብዝሒ ብስክሌታት ኣሎ – ኣስታት 900,000። መገዲ ብስክሌታት ድማ ኣብ ውሽጢ ናይ ከተማ መሰረተ-ልምዓት ዓቢ ክፋል ይወስዳ።
5. መዓርፎ ነፈርቲ ካብ ደረጃ ባሕሪ ትሕቲ። መዓርፎ ነፈርቲ ኣምስተርዳም ስኪፖል (Schiphol) 4 ሜትሮ ካብ ደረጃ ባሕሪ ትሕቲ ይርከብ። ካብቶም ኣዝዩ ዝዓበዩ መዓርፎታት ኤውሮጳ እዩ።
6. ዓለም ማእከል ናይ ቱሊፕ ዕንበባ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ኣብ እዋን ጽድያ፡ ኣብ ከባቢ ኣምስተርዳም እቶም ፍሉጣት በዓላት ቱሊፕ ይካየዱ፣ እዚ ንሚልዮናት ተጓዓዝቲ ይስሕብ።
7. ብታሪኽ ዝዝከር ከባቢ። ከባቢ ጆርዳን (de Jordaan) ብጸቢብ መገዳት፣ ብንኣሽቱ ቡቲክታትን ብሓጺር ናይ ምቹእ ካፌታትን ዝፍለጥ እዩ፣ እታ ዝተነግረላ እንተኾነት እኳ፡ ወርቃዊ ወረዳ ደ ዋለን (De Wallen) ከም ታሪኻዊ ክፋል ናይ ከተማ እያ ዝርከብ።

ኣምስተርዳም ታሪኻዊ ቅርስ ምስ ዘመናዊ ናብራ ዘካትት ዝርከብ ከተማ እያ፣ እዚ ድማ ንካልእ ካብ ዓለም ዝመጹ በጻሕቲ ልዩኽን ኣዝዩ ዝማርኽን ዝገብሮ እዩ።

ናይ ሆላንድ ጂኦግራፊን ህዝብን ብጣዕሚ ኣገዳስቲ ሓቅታት

ብዛዕባ ጂኦግራፍን ህዝብን እታ ሃገር ዝገልጹ ተገዳስነት ዘለዎም ሓቅታት ብዛዕባ ሆላንድ ኣለዉ።

1. እዚ ሃገር ኣብ ትሑት ዝተዘርጋሕ መልክዓ ምድራዊ ኣቀማምጣ ይርከብ። ኣምስተርዳም ድማ ብፍሉይ ትግለጽ፤ መዓርፎ ነፈርቲ ኣምስተርዳም ካብ ደረጃ ባሕሪ ብ3 ሜትሮ ትሕቲ እዩ ዘሎ፣ እቲ ክፍሊ ዝለዓለ ቦታ ድማ 322 ሜትሮ ጥራይ እዩ። ዝሓሸ ሓበሬታታት ኣይተውዳእን። 25% ናይ መሬት ናይ ሃገር ካብ ደረጃ ባሕሪ ትሕቲ ዝርከብ ኮይኑ ይርከብ፣ ልዕሊ 58% ናይ ህዝቢ ድማ ካብ ደረጃ ባሕሪ ብ5 ሜትሮ ትሕቲ ይነብር።
2. እታ ሃገር ብሰፊሕ ህዝቢ ዝተጨንቐት ኮይና፡ ኣብ ሓደ ትርብዒት ኪሎሜተር 493 ሰባት ይነብሩ።
3. ኣብ ዝሓለፉ 200 ዓመታት ታሪኽ፡ ኔዘርላንዳውያን ካብ ቁጠባዊ መዳይ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ካብ ኣካላዊ መዳይ እውን ዝዓበዩ እዮም። ማእከላይ ኣሜሪካዊ ብ6 ሰሜተር ክዓቢ እንከሎ፡ ማእከላይ ኔዘርላንዳዊ ካብ ቅድም መቐይሩ 20 ሰሜተር ዝበለጸ ኮይኑ ኣብ ርእሲ እዩ፣ ንምክንያቱ ግና ኩነታት ቁመቶም ቅድሚ ምዕባዮም ማዕረ ነበር ዝብል ግምት ብምውሳድ። ስለዚ፡ ኣብ ሆላንድ ዝርከቡ ሰብኡት ብማእከላይ ቁመቶም 183,8 ሰሜተር ብምዃን እቶም ዝነውሑ እዮም። ንደቂ ኣንስትዮ ድማ፡ ማእከላይ ቁመተን 169 ሰሜተር እዩ።

ቴክኖሎጂ

1. እቲ መሪሕ ዓለማዊ ማእከል ንምርምር ሳይንሳዊ ምርካብ ኣብ Eindhoven ይርከብ።
2. ካብ ህዝቢ እታ ሃገር 6% ጥራይ ኢንተርነት ኣይጥቀሙን። እዚ እቲ ዝተሓተ መጠን ኣብ ዓለም ይኹን።
3. ኣብ ዝሓለፈ እዋን፡ ትካላት ኔዘርላንድስ WiFi፣ ሲዲ (CD’s)፣ ዲቪዲ (DVD’s) ከምኡውን ብሉቱዝ (Bluetooth) ሂበና።

ሎጂስቲክስን መጓጓዣን

ኣብ ሆላንድ ከም ሃገር ብሎጂስቲክስ ዝተዳበረት ብዙሓት ዝስቱ ሓበሬታታት ኣለው።

1. ኣብ ምዕባለ መጓዓዝያ ማይ መሪሕነት ዘለዎ ኮይኑ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ናይ ዓለም ደረጃ ይርከብ። እቲ ሃገር ንውደባ መጓዓዝያ ኣየር እንኮ ዝምልከት ኣርባዕተ ደረጃ፣ ንውደባ መጓዓዝያ ባቡር ድማ 9ይ ደረጃ ይውስን እዩ።
2. ኔዘርላንድ ኣብ ኩሉ ኣብ ኤውሮጳ ብመገዲ መሬት ዝካየድ መጓዓዝያ ብምእባል 14% ትሽፍን።
3. ብተወሳኺ ኣብ መንበር ንጽር ብሉጽ ዝዕቀብ ዓቢይ መርከበኛታት (vloot) ኣለዎ፣ እዚ ድማ ካብቶም ዝዓበዩ ክፋል ካብ ኤውሮጳውያን ሃገራት እዩ።
4. እታ ዝዓበየት ሕጂ እውን ኣብ ስራሕ እትርከብ ኣየር መንገድ፡ ሮያል ዳች ኤርላይንስ (KLM)፡ ብ1919 ዝተመስረተት ኮይና፡ ናይ ኔዘርላንድ እያ።
5. እዚ ዝማዕበለ መገዲታት እናሃለወ፡ እቶም ህዝቢ ኔዘርላንድስ ንሽክለታ ዘለዎም ፍቕሪ ኣዝዩ ዘደንቕ እዩ። ልዕሊ 18 ሚልዮን ዝኾኑ ነበርቲ ንሽክለታ ከም ቀዋሚ መጓዓዝያ መሪጾምዎ ኣለዉ። ብማእከላይ ደረጃ ድማ እቶም ነበርቲ ኣብ መዓልቲ 3 ኪሎ ሜተር ይጉዓዙ።

ክንክን ጥዕና

ሆላንድ ብዝዕበየ መድሃኒታዊ ክንክን ትፍለጥ እያ፣ እዚ ኸኣ ገለ ነገራት ብቁጽሪ ዘርእዩ፡

1. ኣብ ወሰን ኣርባዕተ መባእታ 190 ኪሎሜተር ርሕቀት ይርከባ፣ 350 ትካላት ንምምሕያሽ ጽሬት ህይወት ዝሰርሓ።
2. ሃገረ ሆላንድ ብቐንዲ ነብሲ በብዓመቱ መድሃኒታትን መሳርሒታት ሕክምናን ናብ ወጻኢ ይልእኽ፣ እቲ ዝተመነ ዋጋኡ 37 ቢልዮን ኤውሮ ዝሓልፍ እዩ።
3. ኣብ ዓውዲ ሕክምናን ጥዕናን ብዝተረኽቡ ፓተንትታት፡ 8ይ ደረጃ፣ ከምኡውን ኣብ ደረጃ ሞባይል ጥዕና፡ ቀዳማይ ደረጃ።

ኤነርጂ

1. ኔዘርላንድ እቲ ዓቢ መገናኛ ናይ መርበብ ቱቦታት (pijpleidingen) ኣለዋ። እቲ ርዝመት ናይ ምውጽእ-ጸማይ እዚ ቱቦታት ን3.5 ግዜ ንምድሪ ምሉእ ብምኽባብ ይኽእል።
2. ሆላንድ ካብቶም እተብርሃን ዝውሑዱ ዝጥቀሙ ናይ ኢንዱስትሪ ስርዓታት ሓደ ካብ ዝተሰርሐ ኣዝዩ ኢነርጂ-ውጽኢታዊ ስርዓት ኣብ ስራሕ ኣእትያ።
3. ዳርጋ 10% ናይቲ ሓይሊ/ኢነርጂ ኣብቲ ሃገር ብመንገዲ ኣብ ምክንኻን ኣከባቢ ዝምስል መገዲ ይፍጠር።

ማይ ምንጭታት

ከምቲ ቅድሚ ሕጂ ዝገለጽናዮ፡ እታ ሃገር ብሉጽ መርከብን ዓበይቲ ወደባትን ኣለዋ፣ ኣዝዩ ልዑል ዓቕሚ ምሕላፍ/ምስግጋር (throughput) ድማ ኣለዎ። እዚ ድማ ብጂኦግራፊያዊ ኣቀማምጣን ባህርያዊ ምንጭታት ማይን ይውሰን። ገለ ካብ ሓቅታት እነሆ፡

1. ሆላንዳውያን ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ናይ ምቁጽጻር ግድብ ማይ (overstromingsbeheer)፡ ምህንጻት ግድብ (dambouw) እና ስነ-መሳርሒ ሕንጻ ማይ (waterbouwkunde) ብፍላይ ዝለዓሉ ክኢላታት እዮም።
2. እቲ ንጸገም ዝድህስስ ዓበይቲ ኮምፕሌክስ፣ ምስ ስፍሓ 16.500 ካሬ ኪሎ ሜተር፣ እተባህለ Deltawerken፣ ኣብ ሆላንድ ይርከብ። እቲ ኮምፕሌክስ 300 ግንባታት ዘጠቓለለ እዩ።
3. መስተ ማይ ብብዙሕ ደረጃታት ዝኸይድ መስርሕ ምጽራይ ይሓልፍ። እታ ሃገር ካብ ጎዳኢ ዝኾኑ ርክስታት ንምስል ናይ ማይ መርገጺታት ትህብ። ማይ ካብ ቧንቧ ንቐጻሊ ኣብ መላእ ግዝኣታ ክትሰትዮ ይከኣል እዩ።

ኬሚካላዊ ኢንዱስትሪ

ገሊኦም ግዝያዊ ሓቅታት ብዛዕባ ሆላንድ ንሃገር ካብ ካልእ መኣዝን ንኽትርእዩ ይሕግዙኹም። ንኣብነት፡ ናይ ኬሚካላዊ ኢንዱስትሪ ኣብታ ሃገር ከምቲ ናይ ጥዕና ዓውዲ ዝልዓለ ኣብ ምድላው ኣይድንግልን እዩ።

1. ኣብ ዓመት 20% ካብ ትርፊ ኬሚካላዊ ኢንዱስትሪ እታ ሃገር ካብ ምፍራይ ፋርማሲዩቲካል (መድሃኒታት) ዝመጽእ ኮይኑ፡ ልዕሊ 50% ካብ ኣታዊታት ድማ ካብ ምፍራይ ዝተፈላለዩ ዓይነት ኬሚካላት ዝርከብ እዩ።
2. 80% ካብቲ ኣብታ ሃገር ዝፍረ ኬሚካላት ንወጻኢ ዝልኣኽ እዩ። እዚ ድማ 18% ካብ ጠቕላላ ንግዲ ወጻኢ ሆላንድ እዩ።
3. ኣብ 2/3 ካብተን ኣብ ኬሚካላዊ ዓውዲ ዘለዋ ትካላት፣ ሓደስቲ ናይ ምፍራይ ምቹእ መሳርሒታት ይፍጠሩ።

ፈጠራዊ ክእለት

ስነ-ፍልጠት ስነ-ፍልጠት እዩ፤ ግና Rembrandt፣ Vincent van Gogh ከምኡውን Jan Steen ዝፈጠርዎ ፈጠራዊ ውርሶም ሓዲጎም እዮም። ሆላንድ ብመንገድ መዳውን ብስነ-ጥበብ ዝተሞላ እያ። እዚ ድማ ኣብ ህዝባዊ ህይወት ብግልጺ ይንጸባረቕ።

1. 206 ስራሓት ናይ Van Gogh ከምኡውን 22 ናይ Rembrandt ኣብ ናይ ኔዘርላንድ ሙዚየማት ተዓቂቦም ይርከቡ።
2. 2% ናይ ቁጠባ እታ ሃገር ብፈጠራዊ ዓውዲ ይድገፍ።
3. ኣብ ዓውዲ ባህሊ ልዕሊ 170 ሽሕ ሆላንዳውያን ይሰርሑ። 65% ካብኦም ድማ ራእሰ ስራሕ እዮም።
4. ኔዘርላንድስ ዝዓበየ መጠን/ጽንዓት ናይ ትካላት ምፍራይ ጂንስ (jeans) ኣለዋ።
5. ኔዘርላንድስ ብዙ ፕሮግራማት ብቋንቋ እንግሊዝኛ ተመሓላልፍ።

ሕርሻ

1. እቲ ብዝበለጸ ዝፍለጥ ምርት ናይ ሆላንድ ኣበባታት እዩ። እዛ ሃገር እዚኣ ንገሊኡ ዓይነት ዘርኢታት ንምዝራእ መለክዒታት ትወስን እያ።
2. ኣብ ዓመት ልዕሊ 4 ቢልዮን እቲ ብዘይቶ ናይ ምስማር ቁጽሪ/ኪሎግራም ቱሊፕን ኣሕምልትን ብሆላንድ ይወጻእ እዩ።
3. ሓደ ኣገዳሲ ነጥቢ ኣብ ስክፍታ ዝግበር እዩ ወጻኢታት እቶም ኣከላሕቲ (uitleners) ንምፍቃድ ክገብርዎ ዘለዎም። እቲ ሚኒስተር እቲ ስርዓት ከምዚ ዝስዕብ ብኸምኡ ክቕናት ከምዝኾነ የረጋግጽ፦
4. ሆላንድ ኣብ ምልኣኽ ናይ ሕርሻ ፍርያት ካልኣይ ደረጃ ትሕዝ።
5. ልዕሊ 660 ሽሕ ሰባት ኣብ ዓውዲ ሕርሻ ይሰርሑ።

ዝብልጽ ዝተፈልጠ ሓቂታት ብዛዕባ ኔዘርላንድስ የለዉን።

1. ፍሉይ ዓዲ ጊትሆርን (Giethoorn)፦ እዛ ስእላዊት ዓዲ ብዘይምህላው መንገድታት መካይን ትፍለጥ። ኩሉ ምንቅስቓስ ብጃልባ ብኣቢ ጸቢብ ኣንቲ ካናልታት ይግበር። ባህሪ ጊትሆርን ከም ናይ ተረት ኣብ ልብኻ ይምልስ፣ ንቱሪስታት ካብ ኩሉ ዓለም እውን ይስሕብ።
2. ናይ ዓለም እቲ ንእሽቶ ሙዚየም፦ ኣብ ኣምስተርዳም እቲ ቦርሳ ሙዚየም (Tassenmuseum) ይርከብ፣ ኣብኡ ኣስታት 4000 ትርኢታት (экспонатов) ተኣኪቦም ኣለዉ። እዚ ቦታ ንእሽቶ ጥራይ ዘይኮነስ ዘይልሙድ እዩ፣ ምኽንያቱ ስብስቡ ብልዙሕ ክልተ ዘመናት ዝሓልፍ ስለዝኾነ።
3. ናይ ብርቱኳን ፍልስፍና፦ ሕብሪ ብርቱኳን ኣብ ኔዘርላንድስ ምልክት ጥራይ ዘይኮነስ፣ ክፋል ባህሊ እዩ። ኣብ መዓልቲ ንጉስ (Koningsdag) ኣደባባያት ብብርቱኳን ሕብሪ ይሽፈኑ፣ ነበርቲ ድማ ኣባይቶም፣ ብሽክለታታቶም ከምኡውን መካይኖም የሰልምዑ፣ እዚ ድማ በዓላዊ ስምዒት ይፈጥር።
4. ዝበለጸ ውሑስ ሃገር ንብሽክለታ፦ ኣብ ኔዘርላንድስ ኣስታት 35,000 ኪሎሜትር መገዲ ብሽክለታ ኣሎ። ኣብ ዓበይቲ ከተማታት ከም ኣምስተርዳም እና ዩትሬክት (Utrecht)፣ ብሽክለታ ዋና መጓዓዝያ እያ፣ ልዑል ዝርዝር ሕግታት ድማ ኣጠቓቕማኣ እግሪ ኣብ ውሑስነት ከተብል ይገብር።

መደምደምታ፦

ኔዘርላንድስ (ሆላንድ) ብዘይካ በብወገን ዝርከብ ገጽታ ዝተፈላለየት ዘይኮነስ፣ ኣብ ውሽጣዊ ቅርጻኣ እውን ዝተፈላለየት እያ፣ ከምቲ ዝተቐረቡ ሓቅታት ዘርእይዎ ድማ። ኣብዚ ሃገር እዚ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ሞያኡ ዝኣምን ቦታ ክረክብን እቲ ክትወድዶ ዝሕግዘካ ነገር ክገብርን ይኽእል። ኣብ ብዙሓት ዓውድታት ኔዘርላንድስ ካብ ምብልጽ ጥራይ ዘይኮነስ እውን መራሒ ቦታ ትሕዝ፣ እዚ ድማ ንቁጠባ ጥራይ ዘይኮነስ ንኩነታት ስነ-ኣእምሮ ናይ ዜጋታት እውን ኣወንታዊ ጽልዋ ይፈጥር።

ተደጋጋሚ ሕቶታት፦ ሓቅታት ብዛዕባ ኔዘርላንድስ (ሆላንድ)

ኔዘርላንድስ ብምንታይ ትፍለጥ?
ኔዘርላንድስ ብብሽክለታታ፣ ቱሊፕን ፋና-ወፍጮታታን ትፍለጥ። እዛ ንእሽቶ ግን መልክዕ-ውበት ዘለዋ ኣውሮጳዊት ሃገር ብግራሽ ማይ-ጐዳናታታት (grachteng) ከምኡ ድማ ብልዑል ስነ-ህንጻ እውን ትታሰብ። ካብ ዝዓቢ ዘገርም ሓቅታት ድማ ኣብታ ሃገር ካብ ነበርቲ ንላዕሊ ብሽክለታታት ከምዘለዋ ምዃኑ እዩ። ብዘይካ’ዚ፣ ኔዘርላንድስ ዓብዪ ላኣኺት ቱሊፕ ናይ ዓለም እያ፣ እዚ ድማ ናይ ጽድያ ኣብባትን ናይ ግብርና ክእለትን ምልክት ይገብራ።

ኔዘርላንድስ ስለምንታይ ሆላንድ ትበሃል?
እቲ “ሆላንድ” ዝብል ስም ብሓቂ ንኽልተ ግዝኣታት ጥራይ ዘመልክት እዩ – ሰሜን ሆላንድን ደቡብ ሆላንድን። እዘን ዞባታት እዚኣተን ብታሪኽ ዝበለጸ ዝማዕበላን ጽልዋ ዝነበረንን ስለዝነበራ፣ እቲ ስም ኣብ መላእ ሃገር ተዘርጊሑ። ይኹን እምበር፣ እታ ሃገር ብወግዒ ኔዘርላንድስ ትበሃል።

ቀንዲ ባህልታት ኔዘርላንድስ እንታይ እዮም?
ባህሊ ኔዘርላንድስ ብብሓቂ ሃብታም ብወግዒ እዩ። ካብቶም ዝያዳ ህያው ዝኾኑ ወግዒታት ከኣ መዓልቲ ንጉስ (Koningsdag) ምኽባር እዩ፣ ኣብኡ እቶም ናይ እታ ሃገር ነበርቲ ብብርቱኳን ሕብሪ ይኸዱ እቲ ዓቢ መዐርቲ ኣብ መንገዲ በዓላት ብሓባር የዳሉ። ከምኡ ድማ ኣይክውንገርን ዘይኮነ፡ ወግዒ ሲንተርክላስ (Sinterklaas) እዩ—ቅድመ-ኩነት ናይ ሳንታ ክላውስ፣ መጻእቱ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ብትግስቲ ዝጽበ ብህጻናትን ብዓበይትን እዩ። እዞም ወግዒታት እዚኦም ነቲ ምቹእ ኣካባቢ እና ንባህላዊ መሰረት ዘሎ ተወፋይነት የጉልሑ።

ናይ ኔዘርላንድ ግደ ኣብ ዓለማዊ ስነ-ጥበብ እንታይ እዩ?
ኔዘርላንድ ኣብ ምዕባለ ስነ-ጥበብ ኤውሮጳ ዓቢ ጽልዋ ኣሕሊፋ ነይራ። ኣብዚ ከም ሬምብራንድ (Rembrandt)፣ ቫን ጎግ (Van Gogh) እና ቨርሜር (Vermeer) ዝበሉ ሊቃውንቲ ሰሪሖም እዮም። ኣብ ናይ 17 ይ ክፍለ-ዘመን እታ ሃገር ናይ ስእሊ ወርቃዊ ዘመን (Gouden Eeuw) ኣብ ልዕሊ ተራእያት ነይራ፣ እዚ ድማ ንዓለም ብሉጽ ባህላዊ ውርሻ ሃበት። ሙዚየማት ኣምስተርዳም፣ ከም ሪጅክስሙዚየም (Rijksmuseum) እና ቫን ጎግ ሙዚየም፣ ዓመት ዓመት ሚልዮናት ኣፍቀርቲ ስነ-ጥበብ ካብ ዓለም ምሉእ ይስሕቡ።

ኣብ ኔዘርላንድስ እንታይ ፍሉይ ናይ ተፈጥሮ ኩነታት ክርአ ይኽእል?
ልዕሊ ርብዒ ካብ መሬታ ካብ ደረጃ ባሕሪ ትሕቲ እዩ። እቲ ሃገር ካብ ምጥሓል ማይ ንምክልኻል፡ ኔዘርላንዳውያን ውጽኢታዊ ናይ ግድብን ቻናላትን ዝሓለፈ ስርዓት ፈጢሮም፣ እዚ ድማ ብቕኑዕ ከም ቴክኒካዊ ተኣምር ይቑጸር። ኣብ ጸድያ እታ ሃገር ናብ ብልጽቲ ገነት ትቕየር፡ ዘይውዳእ ናይ ቱሊፕ መስኮታት ክፉት ዝኾኑ ቅጦታት ይፈጥሩ፣ እዚ ድማ ንኔዘርላንድስ ንበጻሕቲ ብፍሉይ የማራኽት።