ኣድልዎ ብፋይናንሳዊ ትካላት፡ ሕጋዊ ትርጉም እና ዝምልከት ዝተግባራዊ ዝተሓትቱ ምቁጽጻር ጉዳያት።

መእተዊ

ርክብ ኣብ መንጎ ፋይናንሳዊ ትካላትን ዓማዊሎምን ኣብ እናወሰነ ደረጃ ብግጭት እናማዕበል ይተስርዕ፡ ኣብ ሓደ ጎኒ ግዴታታት ብሕጊ ዝተወሰኑ ቁጽጽር እውን ኣብ ካልእ ጎኒ ድማ መሰረታዊ መሰላት፣ ብፍላይ ድማ ናይ ኣድልዎ ክልከላ። ቅልው መጽናዕቲታት፣ ብወከል ናይ ሚኒስትሪ ፋይናንስን ካልእ ተቋማትን ተኻይዶ ዝተበጽሐ፣ ኣብ ውሽጢ ናይ እቲ ጉልህ ክፋል ናይ ህዝቢ ኔዘርላንድ ምስ ባንክታትን ናይ ክፍሊት ተቋማትን ኣብ ዘሎ ርክብ ኣድልዎ ከም ዝርኢ ይሕብር። እዚ ጸገም እዚ ንማሕበራዊ ማዕርነት ጥራይ ዘይኮነስ፣ ከተርፍ ንጥራይ ሕጋዊ መዘዝታት ንኣገባብ እቲ ፋይናንሳዊ ትካላት ግዴታ ክንክን (zorgplicht)፣ ግዴታታት compliance (compliance-verplichtingen) ከምኡውን ምስ ዓማዊሎም ዝገብርዎ ርክብ ንምቕራጽ ዝምልከት ዓሚቚ ሳዕቤናት ኣለዎ።

ሕጋዊ ማዕቀፍ፡ ቁጽጽር ንጽህና (integriteitstoezicht) ኣንጻር ዘይምፍላጥ ኣድልዎ (non-discriminatie)

ባንክታት ኣብ ውሽጢ ውሽጣዊ ውሕስነት ዝተሰርሐ ውሽብስብ ሕጋዊ ማዕቀፍ ይሰርሓ። ሓደ ወገን ካብ ሕግታት ንምትሕብባር ዝወጹ ግዴታታት ይመጽኡ፣ ከም ንገንዘብ ምድብባንን ንሽብር ፋይናንስን ንምክልኻል ዝወጸ ሕጊ (Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft))። ብሌላ ወገን ከኣ መሰረታዊ መሰላት ይሰርጽ፣ ንኣብነት ኣድልዎ ንምክልኻል ዝተመስረተ ክልክል ከም ብዓንቀጽ 1 ናይ መሠረታዊ ሕጊ (Grondwet) እንተ ተቐሚጡ ኣሎ እንዳሁ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣህጉራዊ ስምምዓታት እውን ይርከብ።

ግዴታ ምርመራ ናይ ደንበርትታት (Know Your Customer, KYC) ከምኡ ክትትል ንተራንዛክሽን እቲ ነገር ናብ ባንክታት ሓበሬታ ክእክቡ፣ ክትንትኑ ከምኡ’ውን ግምት ናይ ሓደጋታት ክገብሩ የምጽኦም። ይኹን እምበር፡ ካብቲ ዝተርከበ ተግባር ዝምልከት ይመስል፡ ኣብ ገሊኡ እዋናት ባንክታት ብመሰረት ሕግን መምርሕን ጥብቂ ዝድለዮ ዝኾነ እንተዘይኮይኑ ይበልጽ ይኸይድ። ብተወሳኺ፡ ንምኽንያት እቲ ዝትሓተት ሓበሬታ ከምኡ’ውን መጠኑ ብቂም ብቕልጡፍ ኣይኮነን ብግልጺ ዝተገልጸ ኣይኮነን።

እዚ ኣብ መንጎ ቁጽጽር ንጽህናን ማዕረ ኣተሓሕዛን ዘሎ ግጭት፡ ናይቲ ሕጋዊ ጸገም ማእከል እዩ፡ መዓስ እዩ እቲ ብሓደጋ ዝምራሕ ቁጽጽር ናብ ቀጥታ ወይ ዘይቀጥታ ኣድልዎ ዝቕየር?

ዝተሰማዓዐ ኣድልዎን ሕጋዊ መመዘኒን

ካብቲ ውፅኢት መጽናዕቲ ዝተረኽበ እንታይ ከምዘሎ ይሕብር፣ ዳርጋ ሓደ ካብ 10 ኔዘርላንዳውያን ኣብ ርክብ ንምስ ፋይናንሳዊ ትካላት ኣድልዎ ይረኽቡ እዮም። እዚ መጠን ኣብቶም ምስ ዘይ-ምዕራባዊ ዳህሰስ ስደት ዝመጹ ሰባት ብኣዝዩ ከንቱ ዝለዓለ እዩ። እቲ ዝተሳተፈ ኣድልዎ ካብ ነገራት ንሳሕቲ ማለት ተጠንቀቕ ቁጽጽር ከም ዝተበዝሐ፣ ኣዝዩ ዘይተመጣጠነ ብዙሕ ሕቶታት ምሕታት፣ ከምኡውን ናብ ፋይናንሳዊ ኣገልግሎታት መእተዊ ምዕጋት ኣብ ቅርጺ ይግለጽ።

ብሕጋዊ ኣቀራርባ ኣድላዪ ዝኾነ ፍልልይ ኣብ መንጎ ብግቡእ ዝተመርመረ (objectief gerechtvaardigd) ፍልልይን ክልኩል ኣድልዎን እዩ። እንተድኣ ባንኪ እዚ ተወሰነ ፍልልይ ንሕጋዊ ተመን (legitiem doel) ዝተሰረተ ምዃኑን መገድታት ግቡእን ኣድላዪን ምዃኖምን ከረጋግጽ ይኽእል፡ ፍልልይ ተቐባልነት ክህልዎ ይኽእል እዩ። እንተኾነ ግና፡ ንፍሉያት ጉጅለታት ብስርዓት ዝያዳ እንተጸንሐ ቁጽጽር ዘይ እኹል ነጻ መርትዖ ዘይብሉ እንተይኾይኑ፡ እዚ ኣብ ልዕሊ እቲ ክልኩል ኣድልዎ ክጻረር ይኽእል እዩ።

ብፍላይ እቲ ብዜግነት፡ ሃይማኖት ወይ ማሕበራዊ-ቁጠባዊ ባህርያት ዝተመስረተ ናይ ሓደጋ መርኣያታት (risicoprofielen) ምጥቃም፡ ብመንገዲ ተዘይድ ኣድልዎ (indirecte discriminatie) ብዛዕባ ዝምልከት ሕቶታት ዘርእይ እዩ። ብዘይተዛረበ ስለምንታይ ገሊኦም ሕቶታት ከም ዝቕርቡ ደንበኛታት እንተ ዘይርድኡ፡ እዚ ድማ ናይ ግልጽነት ድኽመት የመልክት፣ እዚ ኸኣ ክምሳል ናይ ግዴታ ክንክን ናይ ፋይናንሳዊ ትካላት (zorgplicht) ክተሓላለፍ ይኽእል እዩ።

ስርዓታዊ ጉድለታት ኣብ ፖሊሲ እና ቁጽጽር

ካብ ተወሳኺ መጽናዕትታት ካብ እተመሰልሰሉ እንተመለኸቱ ናይ Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) ከምኡውን De Nederlandsche Bank (DNB) ዝተረኽበ ነገር ይሕብር፡ ባንክታት ብዙሕ ምስ ኣድልዎ ዝተኣሳሰር ሓደጋታት ተገንዚበን ብቂል ኣይኮነን፣ ከምኡውን ነዞም ሓደጋታት ንምጥቃም ዝሕግዙ ስርዓታውያን መግቢታት (structurele maatregelen) ኣይተርከበን። እዚ ድማ ኣብ ውሽጣዊ governance ከምኡውን compliance መዋቕር ኣብ ክፍተት ዘርኢ እዩ።

ዘገርም ነገር፡ ባንክታት ኣብ ርእሲ ብዙሕ ግዜ ውሑድ ቅሬታታት እዮም ዝዝግቡ፣ እንተኾነ ግዳማዊ መጽናዕትታት ገሊጾም ኣለዉ እቲ ተመሳሳሊ ኣድልዎ ናይ ምርካብ ተመክሮ ብሓቂ ይህሉ እዩ። እዚ ድማ ቅሬታ ንምቕራብ ዝህሉ ከቢድ እንታይ-ይፈትሑ መሰናክል ከምኡውን ምናልባት ውጽኢታዊ ናይ ቅሬታ መስርሕ ኣይምህላዉ ይመልክት።

ካብ ናይ ቁጽጽር ኣመለኻኽታ ክርአ ከሎ፡ DNBን ካልኦት ተቆጻጸርቲ ትካላትን ኣብ ውሽጢ ፋይናንሳዊ ቁጽጽር ንሰብኣዊ መሰላት ከም ክንደይ ዝኣክል ትኹረት ይወስዱ ዝብል ሕቶ ይቕርብ። ብባህሊ ኣብ ፋይናንሳዊ ምርግጋእን ንጽህናን ትኩረት ይወሃብ፣ ግን እቲ ሕጂ ዘሎ ምዕባለታት ንዝሓሸ ኣገባብ ይሓትት፣ ኣብኡ ንዘይ-ኣድልዎ (non-discriminatie) እውን ብግልጺ ክርከብ ኣለዎ።

ተግባራዊ ሳዕቤናት ንደንበኛታትን ማሕበራዊ ተጽዕኖን

ሳዕቤናት ናይ ምግላል ወይ ምዕንቃፍ ባንክ ኣዝዩ ከቢድ እዩ። ዜጋታት ኣብ መዓልታዊ ኣሰራርሓኦም ክግደቡ ይኽእሉ እዮም፤ ንኣብነት፡ መለስተ ባንኪ ንኽኸፍቱ ዘይምኽኣል፣ ክፍሊታት ንኽገብሩ ዘይምኽኣል፣ ወይ ካብ ባንክ ናይ ገዛ ልቓሕ (hypotheek) ንኽረኽቡ ዘይምኽኣል። እዚ ብቐጥታ ናብ ቁጠባዊ ተሳትፎኦምን ማሕበራዊ ቦታኦምን ይጸልው።

ብተወሳኺ፡ ፍሉያት ማሕበረሰባት፡ ከም ሃይማኖታዊ ትካላት፡ ብሰንኪ ዝለዓለ ቁጽጽርን ባንክታት ካብ ሓደጋ ንምርሓቕ ዝወስድኦ ስጉምትታትን፡ ግብረ-ሰናይ ንምቕባል ዕንቅፋታት የጋጥመን። እዚ ድማ ናይ ማሕበርን ሃይማኖትን ናጽነት ዘይቀጥታዊ ምዕጋት ከስዕብ ይኽእል።

ተራ መንግስቲን ምላሽታት ፖሊሲን

ሚኒስተር ፋይናንስ ነቲ ጸገም ብግልጺ ተቐባልነት ዘይብሉ ኢሉ ብምግላጽ፡ ባንክታት ስጉምትታት ክወስዳ ጸዊዑ። ኣብዚ እዋን እዚ፡ ትኹረት ኣብ ምእካብ ሓበሬታ ዘሎ ተመጣጣንነት፡ ምምሕያሽ ርክብ፡ ከምኡውን ኣብ ውሽጢ ፋይናንሳዊ ትካላት ግንዛበ ምዕባይ እዩ።

እዚ ምላሽ ፖሊስ እዚ ኣገዳሲ ስጉምቲ እውን እንተኾነ፡ ካብቲ ንዓውዲ ዝመጽእ ወለንታዊ ስጉምታት ብቂዕ ድዩ ዝብል ሕቶ ግን ይቕጽል ኣሎ። እቲ ጸገም ብኣገዳስነት እናተመሓየሸ እናተመሓየሸ እዩ እምበር፡ ብግልጺ መደብ መደብ ዝድለዩ ደንብታት ወይ መምርሒታት ንምውጻእ ይሕሰብ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ እንተኾነ ንዘይምድልዳል/ኣድልዎ (non-discriminatie) ኣብ ፋይናንሳዊ ኣገልግሎት መደብ መስፈርታት ዘቐምጡ።

መደምደምታ

እቲ ብባንክታትን ብክፍሊት ኣገልግሎት ትካላትን ዝግበር ኣድልዎ ዝምልከት ጸገም ሕጋዊን ማሕበራዊ ብጣዕሚ ኣድላይ ዝኾነ ጉዳይ እዩ፣ ንመሕበር ሕግ (rechtsstaat) መሰረት ዝትንክፍ። እቲ ሕጂ ዘሎ ተግባር ድማ ምዕባለ ሚዛን ንትእዛዝ ንጽህና (integriteitstoezicht) ን መሰረታዊ መሰላት ብግቡእ ከምዘይተሓለወ የርኢ።

ሕጋዊ ግዴታታት ከም Wwft ዝኣመሰሉ ባንክታት ንዝያዳ ጽኑዕ ቁጽጽር ንምክያድ ይገድድዎም እኳ እንተኾነ፣ ካብቲ ናይ ኣድልዎ ንምክልኻልን ብግልጺ ንክትሰርሑ ዘለዎም ግዴታ ኣየናግፎምን። እቲ መጽናዕቲ ከም ዘርእዮ፡ ኣብ ፖሊሲ፣ ግንዛበ ኣቕሓ ከምኡውን ቁጽጽር ኣዝዩ ተደጋጋሚ ጉድለታት ኣለዉ።

ንውጽኢታዊ ኣተገባብር፡ ሓባራዊ ምትሕብባር ዝሓተተ ስሩዕ ሓሳብ የድሊ፣ ኣብኡ ሕግ ኣውጽኢ፣ ተቆጻጻሪ ኣካልን ዓውዲን ብሓባር ይተሓባበሩ። እዚ ኣይኮነን እተን ኣብ ልዕሊ ዝኾና መመዘኒታትን ቁጽጽርን ጥራይ ዝሓትት፡ ንለውጢ ባህሊ ድማ ኣብ ውሽጢ ፋይናንሳዊ ትካላት ይጠልብ፣ ኣብ ምክንያት መለክዒ መጠንነት፣ ግልጽነትን ንመሰረታዊ መሰላት ምኽባርን ዝተመርኮሰ።

ከምዚ ዝኣመሰለ ስጉምትታት እንተዘይተወስደ፡ ሓደ ክፋል ህዝቢ ካብ ኣገደስቲ ፋይናንሳዊ ኣገልግሎታት ብስርዓት ናይ ምግላል ሓደጋ ኣሎ። እዚ ሕጋዊ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብቲ ፋይናንሳዊ ስርዓትን ኣብቲ ሕብረተሰብ ብሓፈሻ ዘሎ እምነት ዘዳኽም እዩ።