ሕጋዊ መዳያት ናይ ውዕል ስራሕ...

ኣብ ሆላንድ ዘለዉ ናይ ስራሕ ውዕላት፡ መሰረት ናይቲ ኣብ መንጎ ኣስራሕትን ሰራሕተኛታትን ዘሎ ዝምድና ኮይኖም፡ ስራሕ ዝካየደሉ ኩነታት ይውስኑ። ኣስራሒ ትኹን ወይ ሰራሕተኛ፡ ነቲ ነዞም ውዕላት ዝቆጻጸር ሕጋዊ ማዕቀፍ ምርዳእ፡ ንሕጊ ሆላንድ ንምኽባርን መሰላትካን ግዴታታትካን ንምሕላውን ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። እዚ ዓንቀጽ እዚ፡ ነቶም ኣገደስቲ ሕጋዊ መዳያት ናይ ስራሕ ውዕላት ኣብ ሆላንድ፡ ንምፍጣሮም፡ መሰረታዊ ባእታታቶም፡ ከምኡውን መሰላትን ግዴታታትን ናይ ክልቲኡ ወገናት ዝሓዘ ሰፊሕ መብርሂ ይህብ።

ናይ ስራሕ ውዕላት ምፍራም

ንስምምዕ ስራሕ (arbeidsovereenkomst) ዝድልዩ ዝূና ረቛሒታት

ብመሰረት ሕጊ ኔዘርላንድስ፣ ውዕል ስራሕ ብግድን ብጽሑፍ ክኸውን ኣይምልከትን እዩ። ውዕል ስራሕ ሕጋዊ ዝዓግት እዩ ክትበሃል ዝኽእል እንተለወ እዚ ዝስዕብ ረቛሒታት ምስ ተማልአ፦

ናይ ስልጣን ርክብ (Gezagsverhouding): ኣስራሒ ንሰራሕተኛ መምርሒታት ናይ ምሃብ መሰል ኣለዎ፤
ናይ ምፍጻም ግዴታ፦ ሰራሕተኛ እቲ ዝተስማምዐሉ ስራሕ ብውልቁ ንኽፍጸሞ ግዴታ ኣለዎ፤
ክፍሊት ደሞዝ (Betaling van loon): ሰራሕተኛ ንስራሕ ዝሰርሖ/ዝሰርሐ ክፍሊት ይረክብ።

እዚ ማለት፡ እኳ ደኣስ ዘይተፈረመ ሰነድ እንተዘይሃልዩ፡ ብቃል ዝተገብረ ስምምዕ ከም ዝገድድ ውዕል ስራሕ ክመርሕ ይኽእል እዩ። እንተኾነ ግን፡ እቲ ውዕል ብጽሑፍ ምዝርዛር ኣዝዩ ይመከር፣ ምኽንያቱ ገለ ክፋላት ውዕል—ንኣብነት ናይ ተወዳዳሪነት ክልከላ (concurrentiebeding)—ብመሰረት ናይ ኔዘርላንድ ሕጊ ዝተመዝገበ እንተኾይኑ ጥራይ ኣብ ምትግባር ይከናኸን።

ሕጋዊ ግዴታታት ኣሰራሕቲ

ዓንቀጽ 7:655 ናይ Burgerlijk Wetboek (ሲቪል ኮድ)፡ ኣስራሕቲ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ካብ ምጅማር ስራሕ መንገዲ ንሰራሕተኛ ጽሑፋዊ መግለጺ ክህቡ ግዴታ ኣለዎም። እዚ ሰነድ እዚ ዝስዕብ መረዳእታታት ክሓዝ ኣለዎ።

ስሞታትን ኣድራሻታትን ክልቲኦም ወገናት
ናይ ስራሕ ቦታ(ታት)
ስም ስራሕ (ዝውንብድ ማዕርግ) እንተተጠቐሙ ከምኡ መግለጺ ስራሕ
መጀመርታ ቀን ናይ ምቚጻር ስራሕ
ናይ ውዕል ግዜ፡ ንውሱን ግዜ እንተኾይኑ
ናይ ዕረፍቲ መሰላት ከምኡውን ኣገባብ ኣሰላልሕኡ
ደሞዝን ዝርዝር ክፍሊትን
መደበኛ ስራሕ ሰዓታት
ናይ ጡረታ መሰላት (እንተተፈጻሚ ኮይኑ)
ተፈጻሚ ዝኾነ ናይ ስራሕ ውዕል (cao)
ናይ ምቕራጽ ግዜ ምእዋጅ ንውዕል ምውዳእ

እዚ ረቛሒ እዚ፡ ኩሎም ኣገደስቲ ነጥብታት ናይቲ ናይ ስራሕ ርክብ ብንጹር ክግለጹን ብክልቲኦም ወገናት ክርድኡን የረጋግጽ።

ዓይነታት ውዕላት ስራሕ

ንውሱን ግዜን ንዘይተወሰነ ግዜን ዝኾኑ ውዕላት

ኣስራሕቲ ኣብ ኔዘርላንድስ፡ ንውሱን ግዜ (ግዝያዊ) ወይ ንዘይተወሰነ ግዜ (ቀዋሚ) ውዕላት ናይ ምግባር ተዓጻጻፍነት ኣለዎም። እዞም ውዕላት እዚኦም ብጽሑፍ ወይ ብቓል ክግበሩ ይኽእሉ እዮም። ይኹን እምበር፡ ካብ ግዝያዊ ናብ ቀዋሚ ውዕላት ንምስግጋር ፍሉይ ሕግታት ኣለዉ።

ናብ ቀዋሚ ውዕል ምስግጋር

ሰራሕተኛታት ንዘይተወሰነ ግዜ ብግዝያዊ ውዕላት ክቕጽሉ ኣይክእሉን እዮም። ብመሰረት ሕጊ ኔዘርላንድስ፡ ኣስራሒ ድሕሪ ሰለስተ ተኸታተልቲ ግዝያዊ ውዕላት ወይ ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ናይ ግዝያዊ ስራሕ፡ ቀዋሚ ውዕል ናይ ምቕራብ ግዴታ ኣለዎ፡ ብዘይካ ኣብ ናይ ስራሕ ውዕል (cao) ካልእ እንተተደንግዩ።

ኣገደስቲ ዝርዝር ነጥብታት ናይ ውዕል ስራሕ

ኣገደስቲ ነገራት ናይ ጽሑፍ ውዕል ስራሕ

ንግልጽነትን ሓድሕዳዊ ምርድዳእን ንምርግጋጽ፣ ኣስራሕቲ (ዝቖጻጸሩ ኣሰርቲ) ኣብ ውዕል ስራሕ ዝስዕቡ ሓበሬታታት ክኣትዉ ግዴታ ኣለዎም፡

ስሞታትን ኣድራሻታትን ክልቲኦም ወገናት
ቦታ(ታት) ስራሕ እና ሰራሕተኛ ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ክሰርሕ እዩ ዝሕብር መግለጺ፣
መዓርግ ስራሕን መግለጺ ዕማማትን
መደበኛ ሰዓታት ስራሕን ፖሊሲ ንዝተወሰነ ካብ መደብ ላዕሊ ዝግበር ስራሕ (overwerk)ን
ናይ ምቕያር ኣገልግሎት ሕግታት
ሓበሬታ ደሞዝን መደብ ክፍሊትን
ናይ ቀዋሚ ክንድ’ ከምኡ ናይ ተለዋዋጢ ሰዓታት ስራሕ ኩነታት፣ ንደጋጊ ስራሕ (overwerk) ክፍሊት ሓዊሱ
ዕለት መጀመርታን ንውሓት ውዕልን (ንውሱን ግዜ እንተኾይኑ)
ዓይነት ውዕል (ግዝያዊ፡ ብመንገዲ ኤጀንሲ ስራሕ ወይ ቀዋሚ)
ዝርዝር ሓበሬታ ብዛዕባ ናይ ፈተና ግዜ (proeftijd)
ብኣስራሒ ዝቐርቡ ናይ ስልጠና ዕድላት
ናይ ዕረፍቲ ክፍሊትን መሰል ዕረፍትን
መስርሕ ናይ ናይ ምውዳእ ግዜ (opzegtermijn) ንምውዳእ/ምቋም ስምምዕ
ናይ ጡረታ መሰላት (ዝምልከቶ እንተኾይኑ)
ናይ ውድድር ወይ ናይ ርክብ ክልከላታት (non-concurrentie- of relatiebedingen) (ዝምልከቶ እንተኾይኑ)
ናይ ተወሳኺ ስራሕ ንምገደብ ዝሕግዙ ኩነታት (እንተዘይ ተፈጻሚ እንተኾይኑ)
ዝምልከቶ ናይ ስራሕ ውዕል (cao) (ዝምልከቶ እንተኾይኑ)

ናይ ሰራሕተኛታት ስልጠናን ምዕባለን

ሕጋውን ውዕል-ተኮር ግዴታታት

ኣስራሕቲ ንዕማም ስራሕ ወይ ንስራሕ ምስ ዝስናበት ንምዕቃብ ስራሕ ኣድላዪ እንተኾይኑ፡ ንስልጠና ሰራሕተኛታቶም ናይ ምኽፋል ግዴታ ኣለዎም። ሓደ ናይ ስራሕ ውዕል (cao) ንሰራሕተኛታት መሰል ስልጠና እንተሃይብዎም፡ ኣስራሕቲ ነቲ ምስኡ ዝተኣሳሰር ወጻኢታት ክሽፍኑን እቲ ስልጠና ኣብ ሰዓት ስራሕ ክወስድዎ ዕድል ክህቡን ይግባእ። ኣስራሕቲ እቲ ስልጠና ብሕጊ ወይ ብውዕል ግዴታ እንተኾይኑ፡ ነቲ ወጻኢታት ክመልሱ ከምዘይክእሉ ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ።

ተወሳኺ ስራሕ፡ ካልኣይ ስራሕ ምሓዝ

ሰራሕተኛታት ኣብ ኔዘርላንድስ ብሓፈሻ ካልኣይ ስራሕ ንምሓዝ ወይ ንተወሳኺ ንጥፈታት ንምክያድ ናጻ እዮም፣ “ተወሳኺ ንጥፈታት” እዩ ዝበሃል። እንተኾነ፡ ኣስራሕቲ ከምዚ ዝበሉ ንጥፈታት ብጽቡቕ ምኽንያታት ክገድቡ ይኽእሉ እዮም፣ ንኣብነት፡

ናይ ጥዕናን ድሕነትን ሓደጋታት
ምስጢራዊ ሓበሬታታት ምሕላው
ምዕቃብ ንጽህና መንግስታዊ ኣገልግሎታት
ጥሰት ሕጋዊ መምርሒታት
ምግላል ግጭት ረብሓ

ምምሕያሻት ኣብ ውዕል ስራሕ

ጠለባት ሰራሕተኛታት ንምምሕያሽ

ሰራሕተኛታት ኣብ ውዕል ስራሕኦም ለውጥታት ንኽግበር ናይ ምሕታት መሰል ኣለዎም፣ ንኣብነት፡

ምውሳኽ ወይ ምንካይ ሰዓታት ስራሕ
ምምዕርራይ መደብ ስራሕ
ምቕያር ቦታ ስራሕ
ናብ ዝያዳ ምርግጋጽ ዘለዎ ውዕል ምትሕልላፍ (ንኣብነት ቀዋሚ ውዕል)

እዞም ጠለባት ብጽሑፍ ክቐርቡ ኣለዎም፣ ኣስራሕቲ ድማ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ምላሽ ክህቡ ግዴታ ኣለዎም (ንኣሽቱ ኣስራሕቲ ትሕቲ 10 ሰራሕተኛታት ዝሓዙ፡ ድማ ሰለስተ ወርሒ)። ኣስራሒ ኣብቲ ተቐመጠ ግዜ ምላሽ እንተዘይሃበ፡ ነቲ ጠለብ ክቕበል ግዴታ ኣለዎ።

ማዕረ ክፍሊትን ማዕረ ኣተሓሕዛን

ሕጊ ኔዘርላንድስ ኩሎም ሰራሕተኛታት ብማዕርነት ንክዝርግሑ እንተዘይ ምምላእ ዘይኮነስ ተመሳሳሊ ኣድልዎ ክወሃቦምን ክኽፈሎምን ኣድላይ ይገብር፣ ብዘይካ ብዛዕባ ሃይማኖቶም፡ እምነቶም፡ ፖለቲካዊ ኣረኣእያታቶም፡ ዓሌት፡ ጾታ፡ ዕድመ፡ ስንክልና ወይ ካልኦት ባህርያት። እዚ መርሕ ማዕርነት ንሰራሕተኛታት እውን ይምልከት፣ ብመንገዲ ኣብ ዓይነት ኤጀንሲታት ዝስራሑ ወይ ብመንገዲ ናይ ፔይሮል ኩባንያታት ዝስራሑ እንተኾኑ እውን፤ ከም ካልኦት ሰራሕተኛታት ተመሳሳሊ ናይ ስራሕ ኩነታት ክፈልጡ ክግበር ይግባእ።

ዕረፍትን ገንዘብ ዕረፍትን

መሰላት ዕረፍቲ

ኣብ ኔዘርላንድስ ምሉእ ግዜ ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ኣብ ዓመት እንተወሓደ 20 ዝክፈሉ መዓልታት ዕረፍቲ መሰል ኣለዎም፣ ንሃገራዊ በዓላት ከም ክርስትማስ (Kerstdmis)፣ ፋሲካ (Pasen)ን ኮኒንስዳግ (Koningsdag)ን ግን ኣይሓውስን። እቶም ዝወሓደ ብቕዓት መዓልታት ዕረፍቲ ጥራይ ዝህቡ ኣስራሕቲ፡ ሰራሕተኛታት መዓልቲ ዕረፍቶም መዓልታት መዓልቲ መውስድ መዓልቲ ክሕብሩ ኣይክእሉን። ብዙሓት ኣስራሕቲ ግን ኣብ ኔዘርላንድስ ኣብ ዓመት 25 መዓልታት ዕረፍቲ ይህቡ።

ዕረፍቲ ክፍሊት

ሰራሕተኛታት ናይ ዕረፍቲ ክፍሊ መሰል ኣለዎም፣ ብተለምዶ ኣብ ወርሒ ግንቦት ይኽፈል እዩ እንተላይ፣ 8% ካብ ዓመታዊ ደሞዞም እዩ። ደሞዝ ሰራሕተኛ ካብ ሰልስተ ዕጽፊ ናይ ዝተኣማነ ዝቅተኛ ደሞዝ (minimumloon) እንተ ዝሓልፍ እንተኾይኑ፣ ክልቲኦም ወገናት ብጽሑፍ ንመጠን ክትክክል ወይ ድማ ዕረፍቲ ክፍሊ ከይከፍሉ ንምስማማዕ ክተማማኑ ይኽእሉ እዮም።

መደምደምታ

ኣብ ኔዘርላንድስ ዘሎ ሕጋዊ መዳያት ናይ ውዕል ስራሕ ምርዳእ ኣገዳሲ እዩ። መሰላትን ግዴታታትን ንኽልቲኦም ኣሰሪሕተኛታትን ሰራሕተኛታትን ብግቡእ ንምርዳእ ስለ እትሕግዝ፡ ውዕላት ስራሕ ብግቡእ ከም ዝተሰነደ እናተስፋሕ ምስ ሕጊ ኔዘርላንድስ ዝሰማምዑ ምትርጉም ብምርግጋጽ ክልቲኦም ወገናት ረብሕኦም ክኽላኸሉን ሓሙሽተ ዝምድና ናይ ስራሕ ክህልዎምን ይኽእሉ እዮም። ብውዕል ምፍጣር ይኹን፡ ግዴታታት ስልጠና ወይ ማዕረ ኣተሓሕዛ እንተይኮነ፡ ነቲ ናይ ሕጋዊ መስፈርታት እናተረዳእካ ንምኽባር ምኽኣል እዩ ንዓወት ኣተሓሕዛ ስራሕ ዝድግፍ መደብ።