ახალი ამბავი 2025 წლის 13 აგვისტო. მასში აღწერილია იმ დროისთვის არსებული ვითარება; მას შემდეგ წესები შესაძლოა შეიცვალა. აქტუალური ინფორმაცია ამ თემაზე: სამართლებრივი რეგულირება უკრაინიდან მესამე ქვეყნის მოქალაქეებისთვის დროებითი დაცვის დასრულების შემდეგ.
2025 წლის 5 ივნისს საიმიგრაციო და ნატურალიზაციის სამსახურმა (IND) გამოაქვეყნა შეტყობინება, რომლითაც ოფიციალურად აცხადებს, რომ ნიდერლანდები წყვეტს გაძევების შეჩერებისა და მხარდაჭერის ღონისძიებებს იმ მესამე ქვეყნის მოქალაქეებისთვის, რომლებსაც მანამდე ჰქონდათ უკრაინაში დროებითი ბინადრობის ნებართვა. მესამე ქვეყნის მოქალაქეები უკრაინაში დროებითი ბინადრობის ნებართვით არიან პირები, რომლებსაც არ აქვთ უკრაინის მოქალაქეობა, ცხოვრობდნენ უკრაინაში მოქმედი დროებითი ბინადრობის ნებართვის საფუძველზე ომის დაწყებამდე და იძულებულნი გახდნენ დაეტოვებინათ ქვეყანა, მათ შორის ნიდერლანდების მიმართულებით, სამხედრო კონფლიქტის გამო. მთავრობის მიერ 2023 წლის აპრილში შემოღებულმა შეჩერების ზომამ ამ პირებს საშუალება მისცა დროებით დარჩენილიყვნენ ნიდერლანდებში და მიეღოთ წვდომა საცხოვრებელზე, მუნიციპალურ მხარდაჭერასა და მუშაობის უფლებაზე, სანამ მათი იურიდიული სტატუსი არ გაირკვეოდა.
სამართლებრივი საფუძველი
შეჩერების ღონისძიება იქნა შემოღებული გაურკვევლობის გამო იმასთან დაკავშირებით, შეეძლოთ თუ არა კონფლიქტამდე ქვეყანაში მყოფ არაუკრაინელ მოქალაქეებს, დაეყრდნოთ ევროკავშირის დროებითი დაცვის დირექტივით გათვალისწინებულ დაცვას. 2024 წლის დეკემბერში ევროპის მართლმსაჯულების სასამართლომ (HvJ-EU) დაადგინა, რომ ასეთი პირები შეიძლება გამოირიცხონ დროებითი დაცვის მოქმედების სფეროდან. 2025 წლის აპრილში სახელმწიფო საბჭომ დაადასტურა ეს გადაწყვეტილება, რის შემდეგაც მთავრობამ გადაწყვიტა შეჩერების ღონისძიების შეწყვეტა.
რა მოხდება 2025 წლის 4 სექტემბრის შემდეგ
შემდგომი განვითარება დამოკიდებულია თითოეული პირის ინდივიდუალურ სამართლებრივ მდგომარეობაზე. მათთვის, ვინც არ გაასაჩივრა დროებითი დაცვის შეწყვეტა ან არ მიუმართავს სხვა ბინადრობის ნებართვის მისაღებად, მთავრობამ დაადგინა 4 სექტემბრის შემდეგ ოთხკვირიანი ვადა ქვეყნის დასატოვებლად. ამ დრომდე მათ შეუძლიათ დარჩნენ თავშესაფარში, თუმცა მუშაობის უფლება უქმდებათ.
პირებს, რომლებმაც შეიტანეს თავშესაფრის მოთხოვნა ან რომელთა პროცედურა ჯერ კიდევ მიმდინარეობს, უფლება აქვთ დარჩნენ ქვეყანაში საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე. თავშესაფრის მაძიებლები განაგრძობენ დახმარების მიღებასა და საცხოვრებლით უზრუნველყოფას თავშესაფრის მაძიებელთა მიმღები ორგანიზაცია COA-სგან. პირებს, რომლებმაც შეიტანეს განაცხადი ბინადრობის ნებართვის სხვა ტიპზე – მაგალითად, სამუშაოს, სწავლის ან ოჯახის გაერთიანების მიზნით – ასევე აქვთ ნიდერლანდებში კანონიერად დარჩენის უფლება, თუმცა განაცხადის განხილვის პერიოდში მათ თავად უნდა უზრუნველყონ საკუთარი თავი.
შემდგომი ნაბიჯები და მთავრობის მიერ შეტყობინება
2025 წლის ივლისში IND-მა დაიწყო წერილების გაგზავნა იმ პირებისთვის, რომლებსაც ეს ღონისძიება შეეხო. ამ წერილებში მითითებული იყო, რა ნაბიჯების გადადგმა იყო საჭირო. თუ პირი არ რეაგირებს ან სასამართლოში არ შეაქვს სარჩელი/საჩივარი, შესაძლოა მას მოუწიოს ნიდერლანდების დატოვება. მოსალოდნელია, რომ ეს ღონისძიება დაახლოებით 2700 ადამიანს შეეხება, რომელთა უმეტესობაც ნიდერლანდებში 2022 წელს, უკრაინაში ომის დაწყების შემდეგ ჩამოვიდა.
დასკვნა
ახლა, როდესაც სამართლებრივი მდგომარეობა საბოლოოდ განმარტებულია როგორც ევროკავშირის, ისე ნიდერლანდების სასამართლოების მიერ, ნიდერლანდების მთავრობა გადადის შეჩერების ზომის გაუქმებაზე. დაინტერესებული პირებისთვის მნიშვნელოვანია, არ გადადონ მოქმედება: ეს შეიძლება იყოს სააპელაციო საჩივრის შეტანა, ბინადრობის ახალი ნებართვის მოთხოვნა ან ნებაყოფლობითი გამგზავრებისთვის მომზადება. იმან, თუ როგორ მოქმედებს ადამიანი ახლა, შეიძლება გადამწყვეტი გავლენა მოახდინოს მის მომავალზე – იქნება ეს ნიდერლანდებში თუ სხვა ქვეყანაში.
