Holandia ugruntowała swoją pozycję jako jeden z najlepszych krajów dla szkolnictwa wyższego. Dzięki wysokiemu poziomowi nauczania, innowacyjnym metodom edukacyjnym oraz szerokiej ofercie programów w języku angielskim, kraj ten przyciąga tysiące studentów z całego świata.
Jednak w przypadku studentów z krajów spoza UE dopuszczenie na studia może być stresującym i złożonym procesem, obejmującym przestrzeganie licznych wymogów i procedur prawnych. Oprócz wyboru programu studiów i uczelni należy uwzględnić kwestie wizowe, warunki mieszkaniowe oraz finansowy aspekt pobytu w danym kraju.
1. Analiza wymogów
Nie wszystkie uczelnie w Holandii przyjmują studentów bezpośrednio po szkole średniej, jednak dyplom ukończenia szkoły średniej jest obowiązkowym warunkiem przyjęcia do instytucji szkolnictwa wyższego. Szczegółowe wymagania edukacyjne zależą od uczelni i mogą się różnić w zależności od kraju, w którym uzyskali Państwo wykształcenie. Zwykle aktualne informacje na temat wymagań dotyczących dyplomu można znaleźć na oficjalnej stronie internetowej uczelni, wskazując swój kraj zamieszkania albo kontaktując się bezpośrednio z uczelnią.
Decydując się na złożenie dokumentów, należy przedłożyć przysięgłe tłumaczenie dyplomu ukończenia szkoły lub przewidywanych końcowych ocen. Tłumaczenie musi zostać wykonane w jednym z dwóch języków – angielskim lub niderlandzkim.
2. Proces składania wniosku i uzyskanie wizy studenckiej
2.1 Zgłoszenie przez Studielink
Proces składania dokumentów na studia w Holandii rozpoczyna się od zgłoszenia za pośrednictwem Studielink. W Studielink student wybiera instytucję edukacyjną oraz program, przesyła niezbędne dokumenty i śledzi status swojego wniosku. Uczelnia ocenia wniosek, a następnie podejmuje decyzję.
Warto zauważyć, że po zarejestrowaniu się w Studielink i otrzymaniu listu akceptacyjnego uczelnia rozpoczyna proces współpracy z Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Oznacza to, że uczelnie faktycznie pełnią rolę pośrednika w procesie uzyskania wizy w celu podjęcia studiów dla studentów zagranicznych. Oznacza to również, że Państwa status pobytowy w Niderlandach będzie zależał od wyników w nauce, a IND będzie monitorować ten proces każdego roku.
2.2 Uzyskanie wizy studenckiej (mvv) oraz czasowego zezwolenia na pobyt (vvr)
Dla studentów pochodzących z krajów spoza UE, strefy Schengen lub Szwajcarii istnieją dwa główne rodzaje dokumentów niezbędnych do podjęcia studiów w Holandii: machtiging tot voorlopig verblijf (mvv) – wiza wjazdowa umożliwiająca wjazd w celu dalszego pobytu oraz verblijfsvergunning voor bepaalde tijd (vvr) – zezwolenie na pobyt czasowy.
Proces uzyskania wizy studenckiej zazwyczaj rozpoczyna się od złożenia przez wybraną uczelnię wniosku do IND w imieniu studenta. Proces ten nazywany jest „procedurą wjazdu i pobytu” (TEV).
Główne etapy:
- Potwierdzenie wpisu na uczelnię: Zanim uczelnia złoży do IND wniosek, student musi otrzymać oficjalne potwierdzenie wpisu na uczelnię.
- Zabezpieczenie finansowe: Ważnym wymogiem uzyskania wizy jest udowodnienie posiadania wystarczających środków finansowych. IND wymaga, aby student wykazał, że posiada wystarczające fundusze na pobyt w Holandii (około 12 000–13 000 € rocznie; dokładniejsze informacje na dany rok akademicki można znaleźć na stronach internetowych uczelni oraz IND).
- Dowód ubezpieczenia zdrowotnego: Do uzyskania wizy wymagane jest również ubezpieczenie zdrowotne pokrywające pobyt w Holandii.
- Biometria i dokumenty dodatkowe: Studenci muszą dostarczyć dane biometryczne oraz kopie paszportów, które muszą zachować ważność przez co najmniej 6 miesięcy od daty rozpoczęcia studiów. W razie potrzeby wymagane jest również zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia lub przeprowadzenie dodatkowych badań.
Po zatwierdzeniu wniosku student otrzymuje mvv (zezwolenie na pobyt czasowy), które uprawnia do wjazdu do kraju. Po przyjeździe do Niderlandów student musi uzyskać vvr (zezwolenie na pobyt), które daje prawo do przebywania w kraju przez cały okres trwania studiów. Zwykle student otrzymuje zaproszenie do realizacji tego procesu, a po otrzymaniu zezwolenia na pobyt rozpoczyna proces rejestracji w gminie. Jeżeli student mieszka w domu studenckim (akademiku), istnieje duże prawdopodobieństwo, że uczelnia poinformuje go o dacie rejestracji oraz o wizycie w urzędzie gminy. Jeżeli student wynajmuje samodzielnie lokal mieszkalny, rejestracja pod adresem zamieszkania stanowi jego własną odpowiedzialność.
2.3. Wymogi finansowe
Uzyskując zezwolenie na pobyt w celu podjęcia studiów w Holandii, przyjmują Państwo na siebie określone zobowiązania wobec IND. Najważniejszym wymogiem jest udowodnienie posiadania wystarczających środków finansowych. Wymóg ten ma na celu zapewnienie, że student będzie w stanie utrzymać się przez cały okres studiów, bez konieczności korzystania z nielegalnych źródeł dochodu.
Student musi przedstawić dowód posiadania środków, które pokrywają zarówno koszty studiów, jak i koszty utrzymania. Na rok 2024 minimalna kwota, którą należy wykazać, wynosi około 12.000–13.000 € rocznie. W pierwszym roku studiów uczelnie zazwyczaj wymagają przekazania pełnej kwoty niezbędnej do potwierdzenia zdolności finansowej studenta. Po dokonaniu płatności, która zwykle musi zostać zrealizowana do końca września, część kwoty przeznaczona na koszty utrzymania zostaje zwrócona na rachunek bankowy studenta.
2.4 Terminy składania wniosków
Terminy składania dokumentów zależą od uczelni, ale zazwyczaj rozpoczynają się w połowie zimy i trwają do kwietnia. Zaleca się rozpoczęcie składania dokumentów na 3–6 miesięcy przed rozpoczęciem roku akademickiego, ponieważ rozpatrzenie wniosku może potrwać od 4 do 8 tygodni. Należy pamiętać, że jeśli student nie złoży dokumentów na czas lub przekaże niekompletne dane, może to doprowadzić do opóźnień, a nawet odmowy wydania wizy.
Wiza studencka (mvv) umożliwia wjazd do Holandii, ale należy pamiętać, że sama wiza nie stanowi wystarczającej podstawy do długoterminowego pobytu. Po wjeździe do kraju student musi jak najszybciej zarejestrować się w urzędzie gminy i złożyć wniosek o vvr.
2.5 Wyniki wniosku
Po złożeniu przez uczelnię dokumentów w imieniu studenta do IND student musi śledzić przebieg procesu i w razie potrzeby przekazać dodatkowe dane.
Ponadto, w przyszłości odpowiedzialność za przedłużenie zezwolenia na pobyt spoczywa na studencie. Nie otrzyma Pan/Pani automatycznego zaproszenia do tego procesu.
3. Wymogi dotyczące pobytu i przedłużenia wizy
Aby studiować w Niderlandach, międzynarodowi studenci muszą złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy (vvr). Zezwolenie to daje prawo do przebywania w kraju przez cały okres studiów i jest wydawane po uzyskaniu wizy studenckiej (mvv). Zezwolenie vvr jest zazwyczaj wydawane na czas trwania programu studiów plus trzy miesiące. W przypadku programów licencjackich jest to maksymalnie cztery lata, a w przypadku programów magisterskich maksymalnie dwa lata.
Główne warunki uzyskania vvr:
- Potwierdzenie rejestracji w uznanej instytucji edukacyjnej.
- Posiadanie wystarczających środków finansowych na pobyt w państwie.
- Ubezpieczenie medyczne pokrywające koszty opieki medycznej w Holandii.
- Dowód postępów w nauce w celu przedłużenia i utrzymania zezwolenia na pobyt: studenci muszą corocznie wykazywać postępy w nauce, udowadniając, że z powodzeniem ukończyli co najmniej 50% programu studiów w skali roku.
3.1 Wymogi dotyczące wyników w nauce w celu przedłużenia wizy
W celu przedłużenia zezwolenia na pobyt należy spełnić wymogi dotyczące postępów w nauce. Ważne jest, aby student czynił postępy w studiach, ponieważ uczelnie są zobowiązane do corocznego informowania IND o osiągnięciu minimalnego poziomu wyników w nauce. Konkretnie, student musi ukończyć co najmniej 50% programu studiów w każdym roku akademickim. Niezastosowanie się do tego warunku może skutkować odmową przedłużenia zezwolenia na pobyt. Zasady te zostały określone w artykule 6.5 Gedragscode Internationale Student in het Nederlands Hoger Onderwijs (Code of Conduct for International Students in Dutch Higher Education).
Zmiana kierunku studiów w trakcie roku akademickiego również nie gwarantuje przedłużenia zezwolenia na pobyt. IND w każdym przypadku monitoruje, czy na poprzedniej uczelni uzyskano 30 punktów ECTS. Należy również pamiętać, że często w pierwszym roku studiów wymagane jest uzyskanie 45 punktów ECTS, aby móc kontynuować naukę.
W przypadku niewystarczających postępów w nauce uczelnia może złożyć wniosek do IND o przedłużenie zezwolenia na pobyt, jeśli opóźnienie wynika z obiektywnych przyczyn, takich jak problemy zdrowotne lub sytuacja rodzinna. Takie przypadki wymagają jednak dowodów w formie pisemnej.
3.2 Obowiązkowe procedury rejestracyjne: rejestracja w gminie, uzyskanie numeru BSN, ubezpieczenie medyczne
Po przyjeździe do Holandii obowiązkowe jest zameldowanie pod adresem zamieszkania, a jego brak może skutkować karą administracyjną. Pierwszą ważną procedurą jest zameldowanie w gminie. Do zameldowania należy przedstawić:
- Paszport i wiza,
- Dowód zakwaterowania,
- Potwierdzenie wpisu na uczelni.
Podczas rejestracji student otrzymuje BSN (Burgerservicenummer) — unikalny numer identyfikacyjny niezbędny do kontaktu z organami administracji publicznej oraz do korzystania z usług medycznych i socjalnych. Numer BSN jest również potrzebny do otwarcia rachunku bankowego oraz podjęcia pracy.
Posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego jest w Holandii obowiązkowe, a jego brak może wiązać się z karą finansową. Często uczelnie oferują na pierwszym roku ubezpieczenie, z którym współpracują, ponieważ studenci w Holandii, jeśli nie są oficjalnie zatrudnieni, nie mogą otrzymać podstawowego ubezpieczenia holenderskiego. Dla studentów zagranicznych dostępne jest międzynarodowe ubezpieczenie zdrowotne, które musi pokrywać podstawowe usługi medyczne. Ważne jest, aby ubezpieczenie spełniało standardy holenderskiej opieki zdrowotnej, w przeciwnym razie możliwa jest odmowa wydania wizy lub przedłużenia zezwolenia na pobyt.
4. Praca podczas studiów
Zasadniczo pozwolenia na pobyt dla studentów nie są przeznaczone do pracy. Istnieją jednak określone zasady, na podstawie których studenci mogą podjąć pracę dorywczą. Taka praca nie umożliwi oszczędzania na dalszą naukę, ale może pomóc w częściowym pokryciu bieżących kosztów.
4.1. Prawo do pracy podczas studiów: ograniczenia dotyczące liczby godzin i rodzaju pracy
Studenci zagraniczni z krajów spoza UE mają ograniczone prawo do pracy w Holandii. Zgodnie z przepisami migracyjnymi studenci mogą pracować:
- Maksymalnie 16 godzin tygodniowo w trakcie roku akademickiego.
- W pełnym wymiarze czasu pracy (40 godzin) podczas wakacji letnich (od czerwca do sierpnia).
W celu podjęcia zatrudnienia wymagane jest zezwolenie na pracę (tewerkstellingsvergunning – TWV), o które występuje pracodawca. Nie mogą Państwo samodzielnie złożyć wniosku do IND; musi to zrobić pracodawca, który jest uznawany przez holenderskie władze za sponsora wizowego. Uzyskanie tego zezwolenia wymaga czasu, zwykle 4–5 tygodni, dlatego studenci powinni uwzględnić te terminy podczas poszukiwania pracy. Bez zezwolenia studenci nie mają prawa do legalnego zatrudnienia, a naruszenie tej zasady może prowadzić do cofnięcia wizy oraz nałożenia kary finansowej na pracodawcę.
4.2. Wiza „Orientation Year” umożliwiająca poszukiwanie pracy po ukończeniu studiów
Po ukończeniu programu studiów studenci zagraniczni mogą złożyć wniosek o udział w programie „Orientation Year” (rok poszukiwania pracy). Program ten zapewnia absolwentom zezwolenie na pobyt na okres jednego roku z prawem do pracy bez konieczności uzyskania dodatkowego zezwolenia. Wizę tę przyznaje się absolwentom holenderskich uczelni wyższych lub absolwentom zagranicznych uniwersytetów znajdujących się w rankingu top-200. Pracodawcy oferujący zatrudnienie muszą być zarejestrowani w IND jako uznany referent.
Główne wymogi uzyskania wizy:
- Posiadanie umowy o pracę.
- Spełnienie wymogu poziomu płacy minimalnej, który jest corocznie aktualizowany przez IND. Dla absolwentów próg minimalny jest niższy niż w przypadku innych wysoko wykwalifikowanych migrantów.
Ten tego typu wizum daje możliwość dłuższego pobytu w kraju i stanowi pierwszy krok do uzyskania stałego zezwolenia na pobyt.
5. Ryzyka prawne i migracyjne
5.1 Naruszenie wymogów prawnych
Naruszenie wymogów wizowych stanowi poważne wykroczenie i może prowadzić do cofnięcia Państwa zezwolenia na pobyt. Ryzyka te określono w artykule 18 ustawy o cudzoziemcach z 2000 roku (Vreemdelingenwet 2000) i mogą one obejmować:
- Niespełnienie warunków wizowych: Jeśli student nie przestrzega warunków, na jakich przyznano wizę, na przykład nie wywiązuje się z obowiązku ciągłej nauki lub nie posiada wystarczających środków finansowych na utrzymanie, może to doprowadzić do cofnięcia wizy.[1] Każdego roku będą Państwo proszeni o wypełnienie załącznika Antecedentenverklaring, w którym potwierdzą Państwo, że dysponują wystarczającymi środkami.
- Problemy z wynikami w nauce: Jak wspomniano wcześniej, jeżeli student nie ukończy w danym roku co najmniej 50% programu studiów, uczelnia ma obowiązek powiadomić o tym IND, co może skutkować odmową przedłużenia zezwolenia na pobyt.
- Naruszenie przepisów dotyczących pracy: Praca bez odpowiedniego zezwolenia (TWV) może również prowadzić do cofnięcia wizy.
- Nieterminowe przedłużenie zezwolenia na pobyt: Jak wspomniano wcześniej, student nie jest automatycznie zapraszany do przedłużenia zezwolenia na pobyt. Pilnowanie terminu jest Państwa własną odpowiedzialnością. Wniosek o przedłużenie zezwolenia na pobyt mogą Państwo złożyć za pośrednictwem działów ds. migracji na swojej uczelni na trzy miesiące przed datą jego wygaśnięcia. Ważne jest, aby zrobić to w odpowiednim czasie, ponieważ spóźniony wniosek może doprowadzić do tzw. „luki pobytowej”. Oznacza to, że przez pewien czas przebywają Państwo w Holandii nielegalnie. W przyszłości może to spowodować problemy przy przedłużaniu studenckiego zezwolenia na pobyt lub uzyskiwaniu innych dokumentów związanych z migracją.
6. Wnioski
Kluczem do skutecznego dopuszczenia do studiów w Holandii jest ścisłe przestrzeganie przepisów migracyjnych oraz dobre zarządzanie czasem. Zrozumienie potencjalnych ryzyk prawnych i mechanizmów, które pozwalają ich uniknąć, a także złożone wcześniej dokumenty, pomagają studentom zminimalizować ryzyko problemów związanych z ich statusem migracyjnym.
W Holandii istnieje wiele zasobów i struktur wsparcia, które mogą pomóc w procesie adaptacji. Szukanie pomocy w jednostkach uniwersyteckich, u prawników oraz w organizacjach studenckich jest ważnym krokiem na drodze do udanych studiów i integracji z holenderskim społeczeństwem.
Najczęściej zadawane pytania dotyczące przyjęcia na studia na uniwersytet w Holandii
Jak dostać się na holenderski uniwersytet?
W celu przyjęcia należy wybrać program, sprawdzić wymagania (dyplom, znajomość języka, list motywacyjny), złożyć wniosek przez Studielink i opłacić wpisowe.
Jaki poziom języka angielskiego jest wymagany przy przyjęciu na holenderski uniwersytet?
W przypadku większości programów wymagany jest wynik IELTS na poziomie 6.0 lub TOEFL na poziomie 80. Dokładne wymagania zależą od uniwersytetu i kierunku studiów.
Ile kosztują studia w Holandii?
Dla studentów z UE koszty zaczynają się od 2300 € rocznie. Dla studentów zagranicznych z innych krajów – od 6000 € do 20 000 €, w zależności od programu.
Czy studenci zagraniczni mogą studiować w Holandii za darmo?
Nie ma jednak w pełni bezpłatnej edukacji, ale dostępne są stypendia i dotacje, które częściowo pokrywają koszty.
Czy można pracować podczas studiów w Holandii?
Tak, jednak studenci spoza UE muszą posiadać zezwolenie. W trakcie roku akademickiego można pracować maksymalnie 16 godzin tygodniowo, a w okresie letnim w pełnym wymiarze czasu pracy.
