5 czerwca 2025 r. IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) opublikowała komunikat, w którym poinformowano, że Holandia oficjalnie kończy zawieszenie wydaleń i wsparcia dla osób trzecich, które wcześniej posiadały tymczasowe zezwolenie na pobyt na Ukrainie. Osoby trzecie z tymczasowym zezwoleniem na pobyt na Ukrainie to osoby nieposiadające obywatelstwa ukraińskiego, które przed wybuchem wojny mieszkały na Ukrainie na podstawie ważnego tymczasowego zezwolenia na pobyt i zostały zmuszone do opuszczenia kraju, m.in. do Holandii, w wyniku konfliktu zbrojnego. Środek zawieszający, wprowadzony przez rząd w kwietniu 2023 r., umożliwiał tym osobom tymczasowy pobyt w Holandii oraz zapewniał dostęp do zakwaterowania, wsparcia gminnego i prawo do pracy do czasu wyjaśnienia ich statusu prawnego.
Podstawa prawna
Środek polegający na zawieszeniu został wprowadzony ze względu na niejasności dotyczące tego, czy obywatele państw trzecich przebywający w kraju przed konfliktem mogą ubiegać się o ochronę na podstawie unijnej dyrektywy o ochronie tymczasowej. W grudniu 2024 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że takie osoby mogą zostać wyłączone z zakresu ochrony tymczasowej. W kwietniu 2025 r. Rada Stanu (Raad van State) potwierdziła to orzeczenie, po czym rząd zdecydował o zakończeniu środka polegającego na zawieszeniu.
Co wydarzy się po 4 września 2025 r.
Dalszy rozwój sytuacji zależy od indywidualnej sytuacji prawnej każdej osoby. W przypadku osób, które nie wniosły odwołania od decyzji o zakończeniu ochrony tymczasowej ani nie złożyły wniosku o inne zezwolenie na pobyt, rząd wyznaczył termin wyjazdu przypadający cztery tygodnie od 4 września. Do tego czasu mogą one pozostać w swoim miejscu zakwaterowania, jednak ich prawo do pracy wygasa.
Osoby, które złożyły wniosek o azyl lub których procedura jest jeszcze w toku, mogą pozostać w kraju do czasu podjęcia ostatecznej decyzji. Osoby ubiegające się o azyl będą nadal otrzymywać pomoc i zakwaterowanie od Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Osoby, które złożyły wniosek o inny rodzaj zezwolenia na pobyt — na przykład w celu podjęcia pracy, nauki lub łączenia rodzin — również mogą legalnie przebywać w Holandii, ale w trakcie rozpatrywania wniosku same muszą zapewnić sobie środki utrzymania.
Kolejne kroki oraz zawiadomienie przez władze
W lipcu 2025 r. IND rozpocznie wysyłkę pism do osób, których dotyczy ten środek. W pismach zostaną wskazane kroki, które należy podjąć. Jeżeli dana osoba nie zareaguje lub nie wniesie odwołania do sądu, może być zobowiązana do opuszczenia Holandii. Przewiduje się, że środek ten dotknie około 2700 osób, z których większość przybyła do Holandii po wybuchu wojny na Ukrainie w 2022 roku.
Wniosek
Teraz, gdy sytuacja prawna została ostatecznie wyjaśniona zarówno przez Unię Europejską, jak i przez holenderskie sądy, rząd Holandii przystępuje do zakończenia środka zawieszającego. Dla osób, których to dotyczy, istotne jest, aby nie zwlekać z podjęciem działań: może to być wniesienie odwołania, złożenie wniosku o nowe zezwolenie na pobyt lub przygotowanie do dobrowolnego wyjazdu. To, jak osoba postąpi teraz, może mieć decydujący wpływ na jej przyszłość — niezależnie od tego, czy będzie to w Holandii, czy w innym kraju.
