Od początku wojny w Ukrainie tysiące obywateli znalazło bezpieczną przystań w Holandii. Obecnie jednak wielu z nich staje przed praktycznymi pytaniami: czy mogę pojechać do Ukrainy, aby odwiedzić rodzinę? Co się stanie, jeśli wyjadę z Holandii na kilka tygodni? Czy stracę swój status ochrony? Dobrą wiadomością jest to, że tymczasowy wyjazd z Holandii dla Ukraińców jest dozwolony — istnieją jednak jasne zasady i ograniczenia.
Kto może czasowo opuścić Holandię?
Jeżeli jest Pan/Pani obywatelem Ukrainy i po 27 listopada 2021 r. przybył(a) Pan/Pani do Niderlandów, podlega Pan/Pani unijnej dyrektywie w sprawie tymczasowej ochrony (RTB). Oznacza to, że może Pan/Pani tymczasowo opuścić Niderlandy bez utraty statusu osoby przesiedlonej — pod warunkiem przestrzegania zasad.
Jeśli nie jest Pan/Pani obywatelem Ukrainy, lecz wcześniej przebywał(a) Pan/Pani tam legalnie (na przykład na podstawie wizy studenckiej lub wizy pracowniczej), może Pan/Pani również podlegać ochronie w ramach RTB. W takim przypadku jednak tymczasowy wyjazd z Holandii jest ściślej regulowany i może prowadzić do utraty Pana/Pani statusu.
Jak zachować status ochrony podczas pobytu poza Holandią
Najważniejszą zasadą jest ścisłe przestrzeganie terminów oraz informowanie władz. Tymczasowa nieobecność w Holandii jest dozwolona maksymalnie przez 28 dni kalendarzowych w roku bez konsekwencji dla Pana/Pani rejestracji, środków na utrzymanie oraz miejsca zakwaterowania. Jeśli pozostanie Pan/Pani poza gminą dłużej i nie poinformuje o tym swojej gminy, ryzykuje Pan/Pani utratę wsparcia.
Zaleca się wcześniejsze zgłoszenie podróży w swojej gminie, zwłaszcza jeśli nie ma Pan/Pani pewności, czy wróci przed upływem wyznaczonego terminu. Proszę również zawsze mieć przy sobie dokumenty potwierdzające Pana/Pani status oraz miejsce zamieszkania w Holandii.
Powrót do Niderlandów po czasowej nieobecności
Tymczasowy wyjazd osób z Ukrainy objętych ochroną/przesiedleniem z Holandii do państw strefy Schengen oraz na Ukrainę jest dozwolony bez wizy — na okres maksymalnie 90 dni. Jednak jeżeli nieobecność w Holandii trwa nieprzerwanie dłużej niż 28 dni, zwłaszcza bez wcześniejszego zgłoszenia, można utracić miejsce zakwaterowania oraz wsparcie socjalne.
Podczas powrotu funkcjonariusze straży granicznej mogą poprosić o okazanie paszportu oraz dokumentu IND (naklejki lub dokumentu O). Jeśli Państwa dokumenty są nieważne lub zostały zgubione, może to prowadzić do tymczasowego opóźnienia lub odmowy wjazdu. Proszę zabrać ze sobą wszystkie niezbędne dokumenty, aby uniknąć takich sytuacji.
Co należy wiedzieć o warunkach tymczasowego wyjazdu z Holandii
Jak długo może Pan/Pani przebywać poza krajem?
Może Pan/Pani tymczasowo opuścić Holandię na okres maksymalnie 28 dni bez żadnych konsekwencji. Dłuższa nieobecność może skutkować wyrejestrowaniem z gminnej ewidencji ludności oraz wstrzymaniem wypłat świadczeń.
Dokąd może Pan/Pani podróżować?
Obywatele Ukrainy mogą swobodnie podróżować do innych krajów strefy Schengen lub na Ukrainę przez maksymalnie 90 dni bez wizy. Jeżeli jednak Państwa tymczasowa nieobecność w Niderlandach trwa dłużej niż 28 dni, zwłaszcza jeśli nie zostanie ona wcześniej zgłoszona, może to wpłynąć na Pana/Pani status.
Jakie dokumenty należy wziąć ze sobą?
W przypadku tymczasowego wyjazdu z Holandii obywatele Ukrainy mają obowiązek posiadać przy sobie:
- Biometryczny paszport zagraniczny Ukrainy (ważny przez co najmniej 6 miesięcy);
- Naklejkę IND w paszporcie lub dokument O potwierdzający status;
- Dowód pobytu w Niderlandach (zaświadczenie z gminy, potwierdzenie rejestracji lokalizacji zakwaterowania);
- Bilet powrotny (pożądane — potwierdza Państwa zamiar powrotu).
Co należy rozważyć przed podróżą
Zanim tymczasowo opuści Pan/Pani Holandię, proszę dokładnie przemyśleć daty, cel oraz czas trwania podróży. Nawet niewielkie przekroczenie limitu 28 dni może doprowadzić do utraty miejsca zakwaterowania oraz wstrzymania świadczeń socjalnych.
Proszę również upewnić się, że Pana/Pani dokumenty IND są ważne. Jeśli ich ważność wygaśnie podczas podróży, może Pan/Pani napotkać problemy przy powrocie do kraju.
Jaki wpływ może mieć podróż na Pana/Pani status ochrony?
Nie każda podróż stanowi ryzyko, jednak istnieją sytuacje, w których może Pan/Pani utracić ochronę. Należy szczególnie uważać, jeśli:
- Był(a) Pan/Pani nieobecny(a) przez ponad 28 dni bez wcześniejszego zgłoszenia;
- Odwiedził(a) Pan/Pani kraj poza strefą UE/Schengen;
- Jeśli podczas podróży zgubili Państwo dokumenty IND lub jeśli wygasła ich ważność;
- Jeśli nie są Państwo obywatelem Ukrainy i powrócili do swojego kraju pochodzenia — może to zostać uznane za dobrowolną rezygnację z ochrony.
Co zrobić, jeśli odmówiono Państwu wjazdu do Holandii?
Jeśli na granicy usłyszą Państwo, że nie mogą Państwo wrócić:
- Zachowaj spokój i współpracuj z władzami;
- Proszę okazać paszport, naklejkę IND lub dokument O oraz ewentualne dokumenty potwierdzające pobyt;
- Możliwe, że zostaną Państwo poproszeni o przejście rozmowy kwalifikacyjnej lub zostaną Państwo tymczasowo zatrzymani w celu wyjaśnienia sprawy.
Jeśli Państwu oficjalnie odmówiono wjazdu, niezwłocznie zasięgnijcie Państwo pomocy prawnej. Być może będą mogli Państwo odwołać się od decyzji lub uzyskać wsparcie ze strony gminy oraz organizacji praw człowieka.
Wniosek
Czy zatem obywatele Ukrainy mogą tymczasowo opuszczać Niderlandy? Tak — ale tylko pod warunkiem przestrzegania zasad. Należy przestrzegać limitu 28 dni, zabrać ze sobą odpowiednie dokumenty oraz poinformować właściwy urząd gminy. W ten sposób unikną Państwo niepotrzebnych problemów i zachowają Państwo swój status.
Niezależnie od tego, czy podróżują Państwo z powodów osobistych, w odwiedziny do rodziny czy z pilnej konieczności — przygotowanie jest kluczowe. W razie wątpliwości prosimy skonsultować się z prawnikiem lub IND przed wyjazdem.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jak długo mogę przebywać poza Holandią bez utraty statusu?
Mogą Państwo być nieobecni do 28 dni w roku bez ryzyka utraty miejsca zakwaterowania lub zasiłku na utrzymanie. Dłuższa nieobecność może skutkować wyrejestrowaniem.
Jakich dokumentów potrzebuję na czas wyjazdu czasowego?
Paszport biometryczny, naklejkę IND lub dokument O oraz dowód pobytu. Wskazane jest posiadanie biletu powrotnego.
Czy mogę podróżować na Ukrainę i wrócić?
Tak, mogą Państwo przebywać na Ukrainie lub na terytorium strefy Schengen do 90 dni bez wizy. W przypadku dłuższego pobytu wymagana jest dodatkowa zgoda IND.
Co muszę zrobić, jeśli byłem nieobecny zbyt długo?
Mogą Państwo stracić rejestrację, miejsce zakwaterowania lub świadczenia socjalne. Prosimy o kontakt z gminą lub IND niezwłocznie po powrocie.
Jak mogę udowodnić powód mojej podróży?
Należy zabrać ze sobą dokumenty potwierdzające, takie jak bilety, dokumenty medyczne lub zaproszenia — mogą one pomóc podczas kontroli na granicy.
Czy można odmówić mi wjazdu?
Tak, zwłaszcza jeśli Państwa dokumenty straciły ważność lub jeśli przebywali Państwo zbyt długo poza Niderlandami. W takim przypadku mogą Państwo zostać przesłuchani lub tymczasowo zatrzymani.
Co muszę zrobić, jeśli odmówiono mi wjazdu?
Proszę niezwłocznie zasięgnąć pomocy prawnej. Mogą Państwo odwołać się od decyzji lub uzyskać wsparcie od właściwych organów.
