Od początku wojny na Ukrainie tysiące obywateli znalazło bezpieczną przystań w Holandii. Jednak obecnie wielu z nich staje przed praktycznymi pytaniami: czy mogę wyjechać na Ukrainę, aby odwiedzić rodzinę? Co się stanie, jeśli opuszczę Holandię na kilka tygodni? Czy wówczas utracę mój status ochrony? Dobra wiadomość jest taka, że tymczasowy wyjazd Ukraińców z Holandii jest dozwolony – obowiązują jednak jasne zasady i ograniczenia.
Kto może czasowo opuścić Holandię?
Jeśli są Państwo obywatelami Ukrainy i przybyli do Niderlandów po 27 listopada 2021 roku, podlegają Państwo unijnej dyrektywie o tymczasowej ochronie (RTB). Oznacza to, że mogą Państwo tymczasowo opuścić Niderlandy bez utraty statusu osoby objętej ochroną — pod warunkiem przestrzegania zasad.
Jeśli nie jest Pan/Pani obywatelem Ukrainy, lecz wcześniej przebywał(a) Pan/Pani tam legalnie (na przykład na podstawie wizy studenckiej lub wizy pracowniczej), może Pan/Pani również podlegać ochronie w ramach RTB. W takim przypadku jednak tymczasowy wyjazd z Holandii jest ściślej regulowany i może prowadzić do utraty Pana/Pani statusu.
Jak zachować status ochrony podczas pobytu poza Holandią
Najważniejszą zasadą jest ścisłe przestrzeganie terminów oraz informowanie władz. Tymczasowa nieobecność w Holandii jest dozwolona maksymalnie przez 28 dni kalendarzowych w roku bez konsekwencji dla Pana/Pani rejestracji, środków na utrzymanie oraz miejsca zakwaterowania. Jeśli pozostanie Pan/Pani poza gminą dłużej i nie poinformuje o tym swojej gminy, ryzykuje Pan/Pani utratę wsparcia.
Zaleca się wcześniejsze zgłoszenie podróży w swojej gminie, zwłaszcza jeśli nie ma Pan/Pani pewności, czy wróci przed upływem wyznaczonego terminu. Proszę również zawsze mieć przy sobie dokumenty potwierdzające Pana/Pani status oraz miejsce zamieszkania w Holandii.
Powrót do Niderlandów po czasowej nieobecności
Tymczasowy wyjazd ukraińskich uchodźców z Holandii do krajów strefy Schengen oraz na Ukrainę jest dozwolony bez wizy – na okres maksymalnie 90 dni. Jeśli jednak będą Państwo nieobecni w Holandii dłużej niż 28 dni bez przerwy, zwłaszcza bez zgłoszenia tego faktu, mogą Państwo stracić miejsce w ośrodku zakwaterowania oraz wsparcie socjalne.
Podczas powrotu funkcjonariusze straży granicznej mogą poprosić o okazanie paszportu oraz dokumentu IND (naklejki lub dokumentu O). Jeśli Państwa dokumenty są nieważne lub zostały zgubione, może to prowadzić do tymczasowego opóźnienia lub odmowy wjazdu. Proszę zabrać ze sobą wszystkie niezbędne dokumenty, aby uniknąć takich sytuacji.
Co należy wiedzieć o warunkach tymczasowego wyjazdu z Holandii
Jak długo może Pan/Pani przebywać poza krajem?
Może Pan/Pani tymczasowo opuścić Holandię na okres maksymalnie 28 dni bez żadnych konsekwencji. Dłuższa nieobecność może skutkować wyrejestrowaniem z gminnej ewidencji ludności oraz wstrzymaniem wypłat świadczeń.
Dokąd może Pan/Pani podróżować?
Obywatele Ukrainy mogą swobodnie podróżować do innych krajów strefy Schengen lub na Ukrainę przez maksymalnie 90 dni bez wizy. Jeżeli jednak Państwa tymczasowa nieobecność w Niderlandach trwa dłużej niż 28 dni, zwłaszcza jeśli nie zostanie ona wcześniej zgłoszona, może to wpłynąć na Pana/Pani status.
Jakie dokumenty należy wziąć ze sobą?
W przypadku tymczasowego wyjazdu z Holandii obywatele Ukrainy mają obowiązek posiadać przy sobie:
- Biometryczny paszport zagraniczny Ukrainy (ważny przez co najmniej 6 miesięcy);
- Naklejkę IND w paszporcie lub dokument O potwierdzający status;
- Dowód pobytu w Niderlandach (zaświadczenie z gminy, potwierdzenie rejestracji lokalizacji zakwaterowania);
- Bilet powrotny (pożądany – potwierdza Państwa zamiar powrotu).
Co należy rozważyć przed podróżą
Zanim tymczasowo opuści Pan/Pani Holandię, proszę dokładnie przemyśleć daty, cel oraz czas trwania podróży. Nawet niewielkie przekroczenie limitu 28 dni może doprowadzić do utraty miejsca zakwaterowania oraz wstrzymania świadczeń socjalnych.
Proszę również upewnić się, że Pana/Pani dokumenty IND są ważne. Jeśli ich ważność wygaśnie podczas podróży, może Pan/Pani napotkać problemy przy powrocie do kraju.
Jaki wpływ może mieć podróż na Pana/Pani status ochrony?
Nie każda podróż stanowi ryzyko, jednak istnieją sytuacje, w których może Pan/Pani utracić ochronę. Należy szczególnie uważać, jeśli:
- Był(a) Pan/Pani nieobecny(a) przez ponad 28 dni bez wcześniejszego zgłoszenia;
- Odwiedził(a) Pan/Pani kraj poza strefą UE/Schengen;
- Jeśli podczas podróży zgubili Państwo dokumenty IND lub jeśli wygasła ich ważność;
- Nie są Państwo obywatelami Ukrainy i powrócili Państwo do kraju pochodzenia – może to zostać uznane za dobrowolne ustanie ochrony.
Co zrobić, jeśli odmówiono Państwu wjazdu do Holandii?
Jeśli na granicy usłyszą Państwo, że nie mogą Państwo wrócić:
- Zachowaj spokój i współpracuj z władzami;
- Proszę okazać paszport, naklejkę IND lub dokument O oraz ewentualne dokumenty potwierdzające pobyt;
- Możliwe, że zostaną Państwo poproszeni o przejście rozmowy kwalifikacyjnej lub zostaną Państwo tymczasowo zatrzymani w celu wyjaśnienia sprawy.
Jeśli Państwu oficjalnie odmówiono wjazdu, niezwłocznie zasięgnijcie Państwo pomocy prawnej. Być może będą mogli Państwo odwołać się od decyzji lub uzyskać wsparcie ze strony gminy oraz organizacji praw człowieka.
Wniosek
Czy zatem Ukraińcy mogą tymczasowo opuszczać Holandię? Tak – ale tylko pod warunkiem przestrzegania zasad. Proszę trzymać się limitu 28 dni, zabrać ze sobą odpowiednie dokumenty i poinformować swoją gminę. Dzięki temu unikną Państwo niepotrzebnych problemów i zachowają swój status.
Niezależnie od tego, czy podróżuje Pan/Pani z powodów osobistych, w celu odwiedzin w ramach wizyty rodzinnej czy z pilnej potrzeby – przygotowanie jest kluczowe. W razie wątpliwości, przed wyjazdem proszę skonsultować się z prawnikiem lub IND.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jak długo mogę przebywać poza Holandią bez utraty statusu?
Mogą Państwo być nieobecni do 28 dni w roku bez ryzyka utraty miejsca zakwaterowania lub zasiłku na utrzymanie. Dłuższa nieobecność może skutkować wyrejestrowaniem.
Jakich dokumentów potrzebuję na czas wyjazdu czasowego?
Paszport biometryczny, naklejkę IND lub dokument O oraz dowód pobytu. Wskazane jest posiadanie biletu powrotnego.
Czy mogę podróżować na Ukrainę i wrócić?
Tak, mogą Państwo przebywać na Ukrainie lub na terytorium strefy Schengen do 90 dni bez wizy. W przypadku dłuższego pobytu wymagana jest dodatkowa zgoda IND.
Co muszę zrobić, jeśli byłem nieobecny zbyt długo?
Mogą Państwo stracić rejestrację, miejsce zakwaterowania lub świadczenia socjalne. Prosimy o kontakt z gminą lub IND niezwłocznie po powrocie.
Jak mogę udowodnić powód mojej podróży?
Proszę zabrać ze sobą materiały dowodowe, takie jak bilety, dokumentacja medyczna lub zaproszenia – mogą one pomóc w trakcie kontroli granicznej.
Czy można odmówić mi wjazdu?
Tak, zwłaszcza jeśli Państwa dokumenty straciły ważność lub jeśli przebywali Państwo zbyt długo poza Niderlandami. W takim przypadku mogą Państwo zostać przesłuchani lub tymczasowo zatrzymani.
Co muszę zrobić, jeśli odmówiono mi wjazdu?
Proszę niezwłocznie zasięgnąć pomocy prawnej. Mogą Państwo odwołać się od decyzji lub uzyskać wsparcie od właściwych organów.
