Inleiding
Kunstmatige intelligentie (AI), met name generatieve AI, is een integraal onderdeel geworden van de digitale wereld en draagt bij aan een groot aantal sectoren, waaronder entertainment, gezondheidszorg, onderwijs en vele andere. Het hoge tempo van AI-innovatie botst echter steeds vaker met bestaande wettelijke regels, met name op het gebied van auteursrecht. Naarmate AI bedrevener wordt in het creëren van content, rijzen er vragen over schending van het auteursrecht, data scraping, aansprakelijkheid en bescherming van automatisch gegenereerd materiaal.
Het bestaande juridische kader blijkt onvoldoende om deze kwesties aan te pakken. Veel bedrijven bevinden zich in een troebele juridische ruimte, onzeker over de rechtmatigheid van hun acties, wat innovatie vertraagt. Er zijn uitgebreide juridische updates nodig die duidelijke regels opstellen voor AI-gebruikers en -ontwikkelaars om de ontwikkeling van AI aan te moedigen en tegelijkertijd te beschermen tegen mogelijke schadelijke gevolgen.
Juridische uitdagingen en wettelijke reacties
De laatste tijd is er een toename van het aantal juridische claims tegen generatieve AI, meestal gerelateerd aan schending van het auteursrecht. Deze rechtszaken komen vaak voort uit onzekerheid over het gebruik van gegevens die zijn verzameld van het open internet om AI-modellen te trainen. Het blijft bijvoorbeeld onduidelijk of het legaal is voor een generatief AI-bedrijf om publiekelijk beschikbare data te gebruiken om zijn systeem te trainen en vervolgens anderen te verbieden hetzelfde te doen met de output van zijn systeem.
Bovendien, als een generatief AI-systeem inhoud produceert die lijkt op bestaand materiaal, blijft de mate van gelijkenis die aansprakelijkheid voor schending van het auteursrecht veroorzaakt onzeker. Deze onbeantwoorde vragen maken bedrijven, vooral grote bedrijven die vatbaarder zijn voor rechtszaken, huiverig om generatieve AI-technologieën te gebruiken.
Wereldwijde regelgevers beginnen zich te richten op het beperken van schade door AI, maar het auteursrecht verdient evenveel aandacht. Duidelijke en eerlijke regels zouden ervoor zorgen dat meer mensen sneller van AI kunnen profiteren.
Onopgeloste kwesties
Op dit moment zijn er nog verschillende vragen onbeantwoord op dit juridische strijdtoneel:
- Is het legaal voor een AI-bedrijf om zijn modellen te trainen op gegevens die zijn verzameld op het open internet zonder een expliciete overeenkomst met de website-exploitant?
- Kan een generatief AI-bedrijf anderen verbieden om te trainen op de output van zijn systeem door te trainen op vrij beschikbare gegevens?
- Is een generatief AI-bedrijf aansprakelijk voor inbreuk op auteursrecht als zijn systeem materiaal creëert dat lijkt op bestaand materiaal? Hoe vergelijkbaar moet het materiaal zijn?
- In gevallen waarin AI-gegenereerde content inbreuk maakt op het auteursrecht, wie is er dan aansprakelijk – de klant of de cloud provider?
- Is automatisch gegenereerde inhoud auteursrechtelijk beschermd en zo ja, wie is de eigenaar? Wat gebeurt er als twee gebruikers vergelijkbare inhoud creëren met behulp van hetzelfde AI-model?
Voorgestelde oplossingen
Om deze problemen op te lossen, worden de volgende oplossingen voorgesteld:
- Toelating van informatie: Als informatie op het internet vrij toegankelijk en leerbaar is voor mensen, zouden AI-systemen dezelfde rechten moeten krijgen. Deze aanpak komt de maatschappij ten goede doordat innovatie wordt aangemoedigd en de verspreiding van kennis wordt versneld. Merk op dat Japan expliciet toestaat dat AI informatie gebruikt, ook informatie die niet publiek beschikbaar is.
- Wederzijds gebruik van gegevens: Als een AI-bedrijf zijn systeem traint op de gegevens van anderen, mag het anderen niet beperken om te trainen op de output van zijn systeem. Dit bevordert eerlijke concurrentie en maakt innovatie mogelijk.
- Duidelijke criteria voor fair use: De huidige “fair use”-bepaling in de VS is vaag gedefinieerd, waardoor verwarring ontstaat en vooruitgang wordt belemmerd. Duidelijkere criteria, zoals een gedefinieerde drempel van overlap met trainingsgegevens, zouden bedrijven in staat stellen te innoveren binnen sociaal aanvaardbare grenzen van eerlijkheid.
- Veilige-havenwetten: Het zou nuttig zijn om regels op te stellen die, als ze worden gevolgd tijdens het genereren van inhoud, de integriteit van de gegenereerde media waarborgen. Dit zou duidelijkheid scheppen voor gebruikers en AI-bedrijven.
Hoewel het heel belangrijk is om de mogelijke schade van AI te beperken, moet er evenveel moeite worden gedaan om de voordelen van AI te versnellen. Duidelijke wetgeving op het gebied van auteursrecht is een belangrijke stap in deze richting, maar we hebben ook regelgeving nodig die expliciet aangeeft wat toelaatbaar is.
Recente ontwikkelingen
Recente rechtszaken onderstrepen de urgentie van de situatie. Een aantal AI-bedrijven, waaronder Alphabet, Meta en OpenAI, zijn getroffen door rechtszaken van auteursrechthebbenden die beweren dat hun werken zonder toestemming zijn gebruikt om AI-modellen te trainen. Deze zaken zetten vraagtekens bij de lang gekoesterde aanname in de AI-gemeenschap dat de bestaande auteursrechtwetgeving het toestaat om modellen voor machinaal leren te trainen.
In reactie hierop heeft OpenAI overeenkomsten gesloten met verschillende partijen om hun hoogwaardige trainingsgegevens te gebruiken. In een ongekende overeenkomst heeft OpenAI ermee ingestemd om de Associated Press te betalen voor nieuwsartikelen die teruggaan tot 1985 om hun algoritmes te trainen. In ruil daarvoor krijgt Associated Press licentiekosten en toegang tot de technologie van OpenAI.
Amerikaanse wetgevers buigen zich ook over de kwestie. De Senaatssubcommissie voor Intellectueel Eigendom heeft hoorzittingen gehouden over de implicaties van AI op het auteursrecht, en heeft vertegenwoordigers van Adobe en Stability AI ontmoet, evenals een artiest, een professor in de rechten en een advocaat van Universal Music Group.
Conclusie
Deze gebeurtenissen benadrukken dat de bestaande auteursrechtwetgeving verouderd is en hervormd moet worden. Het toenemende vermogen van AI om creatieve werken te produceren, die vaak de stijl van bepaalde artiesten en schrijvers nabootsen, heeft de aandacht gevestigd op de noodzaak van eerlijkheid. Toegang tot grote hoeveelheden gegevens, vaak verzameld via het open internet, heeft de recente vooruitgang in machinaal leren gestimuleerd. Elke beperking op deze toegang kan de vooruitgang vertragen of de economische aspecten van het huidige onderzoek radicaal veranderen, waardoor de huidige onvolkomenheden en ongelijkheden worden verergerd.
Het is tijd voor duidelijkheid over auteursrecht en generatieve AI. Wetgevers, ondernemers, wetenschappers, kunstenaars en burgers moeten samenwerken om nieuwe wetten op te stellen en eerlijke toegang tot informatie te garanderen terwijl de inspanningen om het auteursrecht te beschermen doorgaan.
