هلند خود را به عنوان یکی از بهترین کشورها برای تحصیلات عالی تثبیت کرده است. به لطف سطح بالای آموزشی، روشهای تدریس نوآورانه و انتخاب گستردهای از برنامههای انگلیسیزبان، این کشور هزاران دانشجو را از سراسر جهان به خود جذب میکند.
با این حال، برای دانشجویان کشورهای غیرعضو اتحادیه اروپا، پذیرش میتواند فرآیندی استرسزا و پیچیده باشد که شامل رعایت الزامات و رویههای قانونی متعددی است. علاوه بر انتخاب رشته تحصیلی و دانشگاه، باید مسائل مربوط به ویزا، شرایط اسکان و جنبههای مالی اقامت در کشور را نیز در نظر گرفت.
۱. تحقیق در مورد الزامات
همه دانشگاههای هلند دانشجویان را بلافاصله پس از پایان مدرسه متوسطه نمیپذیرند، اما داشتن مدرک تحصیلات متوسطه یک شرط الزامی برای پذیرش در مؤسسه آموزش عالی است. شرایط دقیق پذیرش به دانشگاه بستگی دارد و میتواند بسته به کشوری که تحصیلات مدرسه خود را در آن دریافت کردهاید متفاوت باشد. معمولاً میتوانید اطلاعات بهروز درباره الزامات مدرکتان را در وبسایت رسمی دانشگاه با ذکر کشور محل اقامت خود پیدا کنید یا با نوشتن مستقیم به دانشگاه از آن مطلع شوید.
هنگامی که تصمیم به ارسال مدارک میگیرید، باید ترجمه رسمی مدرک تحصیلی یا ریزنمرات پیشبینیشده خود را ارائه دهید. ترجمه باید به یکی از دو زبان انگلیسی یا هلندی انجام شود.
۲. فرآیند درخواست و اخذ ویزای دانشجویی
۲.۱ ثبتنام از طریق Studielink
فرآیند ارسال مدارک برای تحصیل در هلند با ثبتنام از طریق Studielink آغاز میشود. در Studielink، دانشجو مؤسسه آموزشی و برنامه مورد نظر خود را انتخاب کرده، مدارک لازم را بارگذاری میکند و وضعیت درخواست خود را پیگیری مینماید. دانشگاه درخواست را بررسی کرده و سپس تصمیم میگیرد.
ذکر این نکته مهم است که پس از ثبتنام از طریق Studielink و دریافت نامه پذیرش، دانشگاه فرآیند تعامل با اداره مهاجرت و تابعیت (IND) را آغاز میکند. این بدان معناست که دانشگاهها عملاً به عنوان واسطه در فرایند اخذ ویزای تحصیلی برای دانشجویان بینالمللی عمل میکنند. همچنین به این معنی است که وضعیت اقامت شما در هلند به عملکرد تحصیلیتان بستگی خواهد داشت و IND این روند را هر ساله نظارت میکند.
۲.۲ اخذ ویزای دانشجویی (mvv) و اجازه اقامت موقت (vvr)
برای دانشجویانی که از کشورهای خارج از اتحادیه اروپا، منطقه شینگن یا سوئیس میآیند، دو نوع مدرک اصلی برای تحصیل در هلند موردنیاز است: مجوز اقامت موقت (mvv) و اجازه اقامت برای مدت محدود (vvr).
فرآیند اخذ ویزای دانشجویی معمولاً با این کار آغاز میشود که دانشگاه منتخب به نمایندگی از دانشجو، درخواستی را به IND ارائه میدهد. این فرآیند «رویه ورود و اقامت» (TEV) نامیده میشود.
مراحل اصلی:
- تأییدیه ثبتنام در دانشگاه: پیش از آنکه دانشگاه درخواست را به IND ارائه دهد، دانشجو باید تأییدیه رسمی ثبتنام را دریافت کرده باشد.
- تمکن مالی: یکی از الزامات مهم برای اخذ ویزا، اثبات داشتن منابع مالی کافی است. IND از دانشجو میخواهد ثابت کند که منابع کافی برای اقامت در هلند را دارد (حدود ۱۲٬۰۰۰ تا ۱۳٬۰۰۰ یورو در سال؛ اطلاعات دقیقتر برای سال پذیرش شما در وبسایتهای دانشگاه و IND قابل مشاهده است).
- گواهی بیمه درمانی: برای اخذ ویزا، داشتن بیمه درمانی که اقامت در هلند را پوشش دهد نیز الزامی است.
- بیومتریک و مدارک تکمیلی: دانشجویان باید دادههای بیومتریک و کپی گذرنامههای خود را ارائه کنند که باید حداقل ۶ ماه پس از تاریخ شروع تحصیل اعتبار داشته باشد. در صورت لزوم، ارائه گواهی سلامت پزشکی یا انجام آزمونهای تکمیلی نیز الزامی است.
پس از تأیید درخواست، دانشجو یک mvv (مجوز اقامت موقت) دریافت میکند که برای ورود به کشور معتبر است. پس از ورود به هلند، دانشجو باید یک vvr (مجوز اقامت) اخذ کند که حق اقامت در کشور را برای کل مدت تحصیل به او میدهد. معمولاً دانشجو برای این فرآیند دعوتنامه دریافت میکند و پس از دریافت مجوز اقامت، باید فرآیند ثبتنام را نزد شهرداری آغاز کند. اگر دانشجو در خوابگاه دانشجویی اقامت کند، غالباً دانشگاه او را درباره تاریخ ثبتنام و مراجعه به شهرداری مطلع میکند. اگر دانشجو بهطور مستقل محل سکونت اجاره کند، ثبتنام در آدرس محل سکونت بر عهده خود او است.
۲.۳ الزامات مالی
هنگام اخذ اجازه اقامت برای تحصیل در هلند، شما تعهدات مشخصی در قبال IND دارید. مهمترین الزام، ارائه دلیل بر برخورداری از منابع مالی کافی است. این الزام بهمنظور آن است که دانشجو بتواند در طول تمام دوره تحصیل، بدون توسل به منابع درآمد غیرقانونی، از خود حمایت مالی به عمل آورد.
دانشجو باید مدارکی ارائه دهد که تأمین مالیِ هم هزینههای تحصیل و هم هزینههای زندگی را پوشش دهد. برای سال ۲۰۲۴، حداقل مبلغی که باید اثبات شود حدود ۱۲,۰۰۰ تا ۱۳,۰۰۰ یورو در سال است. در سال اول تحصیل، دانشگاهها معمولاً انتقال کل مبلغ موردنیاز برای تأیید توان مالی دانشجو را مطالبه میکنند. پس از پرداخت که معمولاً باید تا پایان سپتامبر انجام شود، بخشِ مبلغی که برای هزینههای زندگی در نظر گرفته شده است به حساب بانکی دانشجو بازگردانده میشود.
۲.۴ مهلتهای ثبتنام
مهلتهای ارسال مدارک به دانشگاه بستگی دارد، اما معمولاً از اواسط زمستان آغاز شده و تا آوریل ادامه مییابد. توصیه میشود ۳ تا ۶ ماه قبل از شروع سال تحصیلی، ارسال مدارک را آغاز کنید، زیرا بررسی درخواست ممکن است ۴ تا ۸ هفته طول بکشد. توجه به این نکته ضروری است که اگر دانشجو مدارک را به موقع ارسال نکند یا اطلاعات ناقص ارائه دهد، این امر میتواند منجر به تأخیر یا حتی رد ویزا شود.
ویزای دانشجویی (mvv) به دانشجو امکان میدهد وارد هلند شود، اما مهم است به خاطر داشته باشید که خودِ ویزا به تنهایی مبنای کافی برای اقامت طولانیمدت نیست. پس از ورود به کشور، دانشجو باید در اسرع وقت نزد شهرداری ثبتنام کند و درخواست vvr را ارائه دهد.
۲.۵ نتایج درخواست
پس از اینکه دانشگاه مدارک را به نمایندگی از دانشجو به IND ارائه داد، دانشجو باید فرآیند را پیگیری کرده و در صورت لزوم اطلاعات تکمیلی ارائه دهد.
علاوه بر این، مسئولیت تمدید مجوز اقامت در آینده بر عهده دانشجو است. شما برای این فرآیند به صورت خودکار دعوت نمیشوید.
۳. الزامات اقامت و تمدید ویزا
برای تحصیل در هلند، دانشجویان بینالمللی باید برای دریافت مجوز اقامت برای مدت معین (vvr) اقدام کنند. این مجوز حق اقامت در کشور را برای کل دوره تحصیلی اعطا میکند و پس از اخذ ویزای دانشجویی (mvv) صادر میشود. مجوز vvr معمولاً برای مدت زمان برنامه تحصیلی به اضافه سه ماه صادر میگردد. برای برنامههای کارشناسی، این مدت تا چهار سال و برای برنامههای کارشناسی ارشد، تا دو سال است.
شرایط اصلی برای دریافت vvr:
- تأییدیه ثبتنام در یک مؤسسه آموزشی معتبر.
- تمکن مالی کافی برای اقامت در کشور.
- بیمه درمانی که هزینههای مراقبتهای بهداشتی در هلند را پوشش دهد.
- اثبات پیشرفت تحصیلی برای تمدید و حفظ مجوز اقامت: دانشجویان باید سالانه با ارائه مدرک نشان دهند که با موفقیت حداقل ۵۰٪ از برنامه تحصیلی خود را در هر سال به پایان رساندهاند.
۳.۱ الزامات عملکرد تحصیلی برای تمدید ویزا
برای تمدید مجوز اقامت، باید الزامات مربوط به پیشرفت تحصیلی رعایت شود. بسیار مهم است که دانشجو در تحصیلات خود پیشرفت داشته باشد، زیرا دانشگاهها موظف هستند سالانه IND را از دستیابی به حداقل سطح عملکرد تحصیلی مطلع سازند. به طور مشخص، دانشجو باید حداقل ۵۰٪ از برنامه تحصیلی را در هر سال آکادمیک تکمیل کند. عدم رعایت این شرط میتواند منجر به رد درخواست تمدید مجوز اقامت شود. این قوانین در ماده ۶.۵ از آییننامه رفتار برای دانشجویان بینالمللی در آموزش عالی هلند (Code of Conduct for International Students in Dutch Higher Education). درج شده است.
تغییر رشته در طول سال تحصیلی نیز تضمینکننده تمدید مجوز اقامت نیست. IND در هر صورت بررسی خواهد کرد که آیا ۳۰ واحد درسی در دانشگاه قبلی کسب شده است یا خیر. همچنین باید در نظر داشت که اغلب در سال اول تحصیل، کسب ۴۵ واحد درسی برای اجازه ادامه تحصیل الزامی است.
در صورت عدم پیشرفت تحصیلی کافی، اگر تأخیر ناشی از دلایل عینی و قابلاتکا مانند مشکلات سلامتی یا اوضاع و شرایط خانوادگی باشد، دانشگاه میتواند از IND درخواست تمدید مجوز اقامت ارائه کند. با این حال، چنین مواردی نیازمند ارائه مدارک کتبی هستند.
۳.۲ رویههای ثبتنام اجباری: ثبتنام در شهرداری، دریافت شماره BSN، بیمه درمانی
ثبتنام در آدرس محل سکونت هنگام ورود به هلند الزامی است و عدم انجام آن میتواند منجر به جریمه اداری شود. نخستین اقدام مهم، ثبتنام در شهرداری است. برای ثبتنام باید مدارک زیر را ارائه دهید:
- گذرنامه و ویزا,
- مدرک محل سکونت،
- تأیید ثبتنام در دانشگاه.
در هنگام ثبتنام، دانشجو یک BSN (Burgerservicenummer)—شماره شناسایی منحصربهفردی که برای تعامل با نهادهای دولتی و دریافت خدمات پزشکی و اجتماعی ضروری است—دریافت میکند. شماره BSN همچنین برای افتتاح حساب بانکی و نیز برای کار لازم است.
داشتن بیمه درمانی پایه در هلند نیز اجباری است و نداشتن آن میتواند منجر به جریمه شود. اغلب دانشگاهها در سال اول بیمهای را که با آن همکاری میکنند پیشنهاد میدهند، زیرا دانشجویان در هلند، اگر به طور رسمی استخدام نشده باشند، نمیتوانند بیمه درمانی پایه هلندی دریافت کنند. برای دانشجویان بینالمللی، یک بیمه درمانی بینالمللی در دسترس است که باید خدمات پایه پزشکی را پوشش دهد. مهم است که بیمه با استانداردهای مراقبتهای بهداشتی هلند مطابقت داشته باشد، در غیر این صورت احتمال رد ویزا یا تمدید مجوز اقامت وجود دارد.
۴. کار در حین تحصیل
به طور معمول، مجوزهای اقامت دانشجویی برای کار صادر نمیشوند. با این حال، قوانین خاصی وجود دارد که تحت آن دانشجویان میتوانند شغل پارهوقت داشته باشند. چنین کاری امکان پسانداز برای ادامه تحصیل را فراهم نمیکند، اما میتواند به پوشش بخشی از هزینههای جاری کمک کند.
۴.۱. حق کار در حین تحصیل: محدودیتهای ساعات کاری و نوع کار
دانشجویان بینالمللی از کشورهای غیر اتحادیه اروپا حقوق محدودی برای کار در هلند دارند. طبق قوانین مهاجرت، دانشجویان مجازند به صورت زیر کار کنند:
- حداکثر ۱۶ ساعت در هفته در طول سال تحصیلی.
- تماموقت (۴۰ ساعت) در طول تعطیلات تابستانی (از ژوئن تا اوت).
برای اشتغال، یک مجوز کار (TWV) لازم است که کارفرما آن را درخواست میکند. شما بهصورت شخصی نمیتوانید درخواست را به IND ارائه دهید؛ این کار باید توسط کارفرما انجام شود که از سوی دولت هلند بهعنوان مرجع معتبر برای ویزا شناخته شده است. دریافت این مجوز زمانبر است و معمولاً حدود ۴ تا ۵ هفته طول میکشد، بنابراین دانشجویان باید هنگام جستجوی کار این مدتزمانها را در نظر داشته باشند. بدون این مجوز، دانشجویان حق اشتغال قانونی ندارند و نقض این مقرره میتواند به ابطال ویزا و همچنین جریمه برای کارفرما منجر شود.
۴.۲. ویزای «سال جستجوی کار» (Orientation Year) برای یافتن شغل پس از فارغالتحصیلی
پس از پایان دوره تحصیلی، دانشجویان بینالمللی میتوانند برای شرکت در برنامه «Orientation Year» (zoekjaar) درخواست دهند. این برنامه به فارغالتحصیلان یک اجازه اقامت یکساله با حق کار ارائه میدهد، بدون اینکه به مجوز اضافی نیاز باشد. این ویزا به فارغالتحصیلان مؤسسات آموزش عالی هلند یا فارغالتحصیلان دانشگاههای خارجی که در فهرست ۲۰۰ دانشگاه برتر قرار دارند اعطا میشود. کارفرمایانی که کار پیشنهاد میدهند باید در IND بهعنوان مرجعِ مورد تأیید (erkend referent) ثبت شده باشند.
شرایط اصلی برای دریافت این ویزا:
- داشتن قرارداد کار.
- برخورداری از سطح حداقل دستمزد که سالانه توسط IND بهروزرسانی میشود. برای فارغالتحصیلان، آستانه حداقل پایینتر از سایر مهاجران با مهارت بالا است.
این نوع ویزا امکان اقامت طولانیمدت در کشور را فراهم میکند و اولین گام برای دریافت اجازه اقامت دائم است.
۵. ریسکهای حقوقی و مهاجرتی
۵.۱ تخلف از الزامات قانونی
نقض الزامات ویزا یک تخلف جدی محسوب میشود و میتواند به لغو/ابطال اجازه اقامت شما منجر شود. این خطرها در ماده ۱۸ قانون اتباع خارجی ۲۰۰۰ (Vreemdelingenwet 2000) درج شدهاند و میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- عدم رعایت شرایط ویزا: اگر دانشجو شرایطی را که ویزا تحت آن صادر شده رعایت نکند، برای مثال با عمل نکردن به الزامِ تحصیل دائم یا نداشتن منابع مالی کافی برای امرارمعاش، این امر میتواند به لغو/ابطال ویزا منجر شود.[1] هر سال از شما خواسته میشود «فرم اظهارنامه سوابق» (Appendix Antecedentenverklaring) را تکمیل کنید که در آن تأیید میکنید منابع مالی کافی در اختیار دارید.
- مشکلات مربوط به عملکرد تحصیلی: همانطور که پیشتر ذکر شد، اگر دانشجو حداقل ۵۰٪ از برنامه تحصیلی را در هر سال تکمیل نکند، دانشگاه موظف است این موضوع را به IND اطلاع دهد؛ در نتیجه ممکن است تمدید اجازه اقامت رد شود.
- نقض قوانین کار: کار کردن بدون مجوز مناسب (TWV) نیز میتواند منجر به ابطال ویزا شود.
- عدم تمدید بهموقع اجازه اقامت: همانطور که پیشتر گفته شد، برای تمدید اجازه اقامت، بهطور خودکار برای دانشجو دعوتنامه ارسال نمیشود. پیگیری تاریخ انقضا بر عهده خود دانشجو است. شما میتوانید سه ماه قبل از تاریخ انقضا، درخواست تمدید اجازه اقامت را از طریق خدمات مهاجرتی دانشگاه خود ارائه کنید. انجام بهموقع این کار بسیار مهم است، زیرا درخواست دیرهنگام میتواند منجر به ایجاد «شکاف اقامت» (verblijfsgat) شود. یعنی در مدتی بهصورت غیرقانونی در هلند اقامت خواهید داشت. در آینده، این موضوع میتواند در تمدید اجازه اقامت دانشجویی یا دریافت سایر اسناد مرتبط با مهاجرت مشکلاتی ایجاد کند.
۶. نتیجهگیری
کلید موفقیت در پذیرش در هلند، رعایت دقیق قوانین مهاجرتی و همچنین مدیریت صحیح زمان است. درک ریسکهای حقوقی احتمالی و سازوکارهای پیشگیری از آنها، و همچنین ارائه بهموقع مدارک، به دانشجویان کمک میکند تا احتمال بروز مشکلات در وضعیت مهاجرتی خود را به حداقل برسانند.
در هلند منابع و ساختارهای حمایتی متعددی وجود دارد که میتوانند در فرآیند سازگاری کمک کنند. دریافت کمک از خدمات دانشگاهی، وکلا و سازمانهای دانشجویی، گام مهمی در مسیر موفقیت تحصیلی و ادغام در جامعه هلند است.
پرسشهای متداول در مورد پذیرش در دانشگاههای هلند
چگونه میتوان در یک دانشگاه هلندی پذیرش گرفت؟
برای پذیرش باید یک برنامه تحصیلی انتخاب کنید، شرایط (مدرک تحصیلی، مهارت زبانی، انگیزهنامه) را بررسی کنید، از طریق Studielink درخواست دهید و هزینه ثبتنام را پرداخت کنید.
چه سطح از زبان انگلیسی برای پذیرش در دانشگاههای هلند مورد نیاز است؟
برای اکثر برنامهها، نمره آیلتس ۶.۰ یا تافل ۸۰ مورد نیاز است. شرایط دقیق بستگی به دانشگاه و رشته تحصیلی دارد.
هزینه تحصیل در هلند چقدر است؟
برای دانشجویان اتحادیه اروپا، هزینهها از ۲۳۰۰ یورو در سال شروع میشود. برای دانشجویان بینالمللی از سایر کشورها، بسته به برنامه تحصیلی، بین ۶۰۰۰ تا ۲۰۰۰۰ یورو است.
آیا دانشجویان بینالمللی میتوانند بهصورت رایگان در هلند تحصیل کنند؟
آموزش کاملاً رایگان وجود ندارد، اما بورسیهها و کمکهزینههایی در دسترس هستند که بخشی از هزینهها را پوشش میدهند.
آیا اجازه دارید در حین تحصیل در هلند کار کنید؟
بله، اما برای دانشجویان خارج از اتحادیه اروپا داشتن مجوز الزامی است. شما میتوانید در طول سال تحصیلی تا ۱۶ ساعت در هفته و در تابستان به صورت تماموقت کار کنید.
