1. Pambuka
Wiwit lumampahipun Richtlijn Tijdelijke Bescherming (2001/55/EG; salajengipun: RTB) tumrap para pengungsi saking Ukraina ing tanggal 4 Maret 2022, ing Walanda wonten kahanan hibrida ingkang mirunggan. Para tiyang asing ingkang kalebet ing lingkup RTB manggèn kanthi sah ing ngriki, nanging panyuwunan suakanipun boten dipunolah salami pangayoman sawetawis taksih lumampah. Praktik punika nuwuhaken pitakonan dhasar babagan sesambetan antawisipun RTB, Procedurerichtlijn (2013/32/EU), lan katentuan nasional Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000), mliginipun pasal 43a.
Artikel punika ngrembag babagan kahanan hukum ingkang aktual, yurisprudensi ingkang relevan, lan pitakenan prejudisial ingkang dipunajokaken dening Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (salajengipun dipunsebat: Afdeling) ing tanggal 2 April 2025 dhateng Mahkamah Kehakiman Uni Eropa (HvJ EU). Ing mriku ugi dipunrembag babagan posisi hukum tiyang ingkang pikantuk perlindungan sementara – kalebet pengungsi perjanjian ing antawisipun.
2. Ngajokaken panyuwunan suaka: syarat formal tanpa pangolahan materiil
Senajan RTB piyambak boten gadhah kewajiban kanggé ngajokaken panyuwunan suaka kanggé pikantuk pangayoman sawetawis, Walanda nalika nindakaken implementasi milih kanggé nggabungaken kaliyan sistem suaka nasional. Laporan dhateng kotamadya lan pendhaftaran ing Basisregistratie Personen (BRP) kanthi kode 46 dipunanggep déning IND minangka panyuwunan suaka ingkang boten jangkep.
Nalika janjian ing loket IND, ing pundi bukti manggèn (stiker utawi dokumen O) dipunparingaken, tiyang asing kedah napakasmani formulir M35H. Ing wekdal punika panyuwunan suaka kanthi formal dipunajokaken, nanging pangolahanipun dipuntundha.
Konstruksi punika njalari tiyang asing pikantuk idin manggèn sah adhedhasar pasal 8, huruf f utawi h, Vw, nanging tanpa wonten pamekakkan materiil tumrap panyuwunan pangayoman internasional.
3. Pambekuan pangolahan: wewenang diskresioner utawi kewajiban?
Pasal 17, ayat kalih, RTB nemtokaken bilih pangolahan panyuwunan suaka kedah dipunrampungaken sasampunipun periode pangayoman sawetawis rampung, menawi pangolahan punika dèrèng kalampahan sadèrèngipun. Katentuan punika dipunimplementasikaken ing pasal 43a Vw. Pitakonanipun inggih punika menapa nagari anggota gadhah wewenang, utawi gadhah kewajiban kanggé nundha pangolahan salami pangayoman sawetawis.
Miturut praktik pelaksanaan ingkang wonten (IND-werkinstructie 2025/6), panyuwunan suaka saking tiyang ingkang pikantuk pangayoman sawetawis saking Ukraina namung dipunolah sasampunipun pangayoman sawetawis rampung. Kanthi makaten, Walanda ngginakaken wewenang kanggé nundha, nanging tanpa kewajiban hukum ingkang cetha. Pasal 17, ayat kalih, RTB katingalipun langkung nggambaraken kamungkinan tinimbang perintah.
4. Menapa tiyang asing saged meksa pangolahan?
Ing literatur lan yurisprudensi wonten prabédan pamanggih babagan pitakonan menapa tiyang ingkang pikantuk pangayoman sawetawis saged nuntut keputusan ingkang tepat wekdal. Ing satunggal sisih, sekretaris nagari mratelakaken bilih salami periode pangayoman sawetawis boten wonten wates wekdal keputusan, amargi pasal 43a Vw nundha pangolahan. Ing sisih sanès, saking sistem Procedurerichtlijn dipunbela bilih wates wekdal maksimal 21 wulan ingkang dipuntetepaken ugi lumaku kanggé tiyang ingkang pikantuk pangayoman sawetawis, amargi kelompok punika boten dipun-eksklusi saking lingkup arahan punika.
Rechtbank Arnhem mutusaken ing putusanipun tanggal 8 Juli 2024 (ECLI:NL:RBDHA:2024:10491) bilih pambekuan punika boten nalisir kaliyan pasal 31 ayat 5 Procedurerichtlijn. Pengadilan nganggep bilih dipunparengaken kanggé mutusaken salami periode pangayoman sawetawis, nanging boten wajib. Wates wekdal keputusan miturut pengadilan nembe lumaku sasampunipun pangayoman sawetawis rampung. Kanthi makaten, pengadilan ngetutaken putusan sadèrèngipun saking antawisipun pengadilan Haarlem (1 Juli 2022, ECLI:NL:RBDHA:2022:11308) lan Groningen (21 Maret 2023, ECLI:NL:RBDHA:2023:3626).
Nanging, wonten ugi swanten ingkang beda. Tuladhanipun, Rechtbank Arnhem mikiraken ing tanggal 3 April 2024 (ECLI:NL:RBDHA:2024:4613) bilih wates wekdal 21 wulan pancèn wiwit lumaku saking tanggal panyuwunan suaka, ugi tumrap tiyang ingkang pikantuk pangayoman sawetawis. Perkawis punika nuju ing tingkat banding dhateng Afdeling.
5. Pitakonan prejudisial tanggal 2 April 2025
Afdeling kanthi putusan rujukan tanggal 2 April 2025 (ECLI:NL:RVS:2025:1473) sampun ngajokaken inti masalah punika dhateng HvJ EU. Piyambakipun nyuwun pirsa menapa pasal 17, ayat kalih, RTB saèstu paring wewenang dhateng nagari anggota kanggé nundha pangolahan, lan menapa wates wekdal keputusan pasal 31 Procedurerichtlijn nembe wiwit utawi lumaku malih sasampunipun pangayoman sawetawis rampung.
Wangsulan saking pitakonan punika badhe nemtokaken praktik ukum salajengipun: konfirmasi saking garis kebijakan Walanda badhe ngesahaken pambekuan ingkang lumampah, sawetawis interpretasi ingkang bènten saged meksa pamaréntah kanggé ngrampungaken èwonan panyuwunan suaka Ukraina ingkang taksih lumampah ing salebetipun wates wekdal ingkang limrah.
6. Posisi hukum lan kapastian hukum tiyang ingkang pikantuk pangayoman sawetawis
Pambekuan pangolahan gadhah akibat ingkang ageng tumrap kapastian hukum. Tiyang ingkang pikantuk pangayoman sawetawis manggèn pirang-pirang taun ing ruang tunggu hukum, tanpa mangertos menapa piyambakipun dipunparengaken manggèn sasampunipun pangayoman rampung. Kajawi punika, piyambakipun boten ngempalaken wekdal manggèn ingkang relevan kanggé idin manggèn permanèn utawi naturalisasi. Nembe sasampunipun wonten keputusan positif tumrap panyuwunan suaka, periode pangayoman sawetawis saged dipunetang.
Sanesipun malih, ing antawisipun para tiyang ingkang pikantuk pangayoman sawetawis punika ugi wonten para pengungsi konvensi saha tiyang ingkang pikantuk pangayoman subsidier, ingkang salami periode pangayoman sawetawis punika boten saged nuntut hak-hak khusus ingkang dados hakipun adhedhasar Konvensi Pengungsi saha Kwalificatierichtlijn (2011/95/EU). Kados ingkang dipunandharaken dening Karina Franssen wonten ing disertasinipun Tijdelijke bescherming van asielzoekers in de EU, implementasi nasional punika njalari wontenipun pasulayan kaliyan semangat hukum suaka Eropa, ingkang sejatosipun gadhah ancas njamin akses ingkang efektif tumrap pangayoman.
7. Tanggal wiwitan nalika panyuwunan suaka dipunsetujui
Menawi panyuwunan suaka saking tiyang ingkang pikantuk pangayoman sawetawis pungkasanipun dipunsetujui, idin manggen badhe dipunparingi kanthi surut (terugwerkende kracht) wiwit tanggal pendhaftaran wonten ing BRP. Perkawis punika adhedhasar instruksi kerja IND 2025/6, ingkang mratelakaken bilih pendhaftaran BRP kanthi kode 46 dipunanggep minangka tanggal wiwitan prosedur suaka. Nanging, surutipun idin punika namung dados solusi ingkang sawetawis: punika boten saged nyegah kahanan boten mesthi ingkang laminipun taunan saha mbatesi posisi hukum salami masa pangayoman sawetawis.
8. Tiyang saking nagari katiga kanthi idin manggen Ukraina sawetawis
Kelompok ingkang khusus inggih punika ingkang dipunwastani derdelanders fakultatif, ingkang pangayoman sawetawisipun sampun pungkasan ing taun 2023. Panyuwunan suaka panjenenganipun sedaya sampun dipunproses wiwit taun 2023. Afdeling (Divisi Hukum Administrasi Dewan Negara) mutusaken ing tanggal 7 Mei 2025 (ECLI:NL:RVS:2025:1999) bilih menteri sampun klentu amargi boten ngolah panyuwunan punika adhedhasar artikel 30c ayat 1 huruf a Vw, amargi boten mangsuli panyuwunan informasi boten saged dados alesan kangge nganggep panyuwunan punika sampun dipunpendhet wangsul.
Yurisprudensi punika negesaken bilih ugi ing salebetipun rezim pangayoman sawetawis, prinsip-prinsip umum tata kelola ingkang sae saha pengambilan keputusan ingkang premati tetep kedah dipunlampahi.
9. Dudutan
Proses panyuwunan suaka saking tiyang ingkang pikantuk pangayoman sawetawis saking Ukraina punika wonten ing kahanan hukum ingkang boten cetha. Pilihan Walanda kangge nundha sedaya proses ngantos masa pangayoman sawetawis pungkasan katingalipun saged dipunmangertosi kanthi administratif, nanging nuwuhaken pitakenan prinsipil babagan akses dhateng hukum suaka, kepastian hukum, saha perlakuan ingkang adil ing salebetipun hukum Uni Eropa.
Wangsulan saking pitakenan prejudisial dening Mahkamah Kehakiman badhe dados pitedah: menawi Mahkamah negesaken bilih penundaan punika dipunidinaken, mila praktik ingkang lumampah sapunika badhe dipunterusaken. Nanging, menawi Mahkamah mutusaken bilih Procedurerichtlijn (Arahan Prosedur) kedah dipunlampahi kanthi wutuh, mila IND badhe ngadhepi kabutuhan kangge ngolah ewonan panyuwunan suaka kanthi cepet. Ing kalih skenario punika, kedah dipunmangertosi kados pundi pangayoman sawetawis gegayutan kaliyan hak dhasar tumrap prosedur suaka ingkang tepat wekdal saha efektif.
Literatur saha sumber
- Richtlijn 2001/55/EG (Pangayoman Sawetawis)
- Richtlijn 2013/32/EU (Procedurerichtlijn)
- Kamerstukken II 2003/04, 29 031, nomer 3 saha 5
- Instruksi Kerja IND 2025/6 Ukraina lan Pedoman Perlindungan Sementara
- Rb. Arnhem 8 Juli 2024, ECLI:NL:RBDHA:2024:10491
- Afdeling 2 April 2025, ECLI:NL:RVS:2025:1473
- Franssen, K. Pangayoman sementara kanggé panjaluk suaka ing EU (disertasi, Nijmegen, 2021)
Kula ngaturaken agunging panuwun dhumateng Julia Ilkiv ingkang sampun kersa maringaken karya seni panjenenganipun kangge ngiringi artikel punika. Gambar pen panjenenganipun ingkang alus saha nggugah raos nambah kawruh saha perenungan tumrap topik ingkang dipunrembag. Karya sanesipun saged dipunpirsani wonten ing www.juliailkiv.com.
