De asielproseduere yn Nederlân

De flechtlingestatus yn de Jeropeeske Uny en Nederlân biedt beskerming oan persoanen dy't yn harren lân fan komôf ferfolge wurde of earnstige bedrigingen ûnderfine. Dit artikel sil koart de haadpunten fan dizze proseduere yn Nederlân beprate en de stappen dy't in oanfreger trochrinne moat om de hjirboppe neamde status te krijen.

It fûnemint fan it asielsysteem yn de EU is it Ferdrach fan Genève oangeande de status fan flechtlingen fan 1951 en it byhearrende Protokol fan 1967. Dizze dokuminten lizze de definysje fan in flechtling fêst, stelle it begjinsel fan non-refoulement fêst en foarmje de basisgarânsjes dy't dêrnei yn de wetjouwing fan de EU ymplementearre binne.

In oare wichtige boarne is it Hânfêst fan de grûnrjochten fan de Jeropeeske Uny, dat yn artikel 18 eksplisyt it rjocht op asyl fêstleit, en artikel 19 ferbiedt kollektive útsetting en deportaasje yn gefal fan in bedriging foar it libben of de frijheid.

Op it nivo fan de Jeropeeske Uny is in kompleks fan rjochtshannelingen fêststeld dat it Gemeenschappelijk Europees Asielstelsel (GEAS) foarmet, wêrûnder: Rjochtline 2011/95/EU oer de erkenning en ynhâld fan ynternasjonale beskerming, Rjochtline 2013/32/EU oer prosedueres foar it ferlienen en ynlûken fan de status, en Rjochtline 2013/33/EU oer noarmen foar de opfang fan persoanen dy't om ynternasjonale beskerming fersykje. Dizze rjochtlinen binne ymplementearre yn de nasjonale wetjouwing fan Nederlân, ynklusyf de Wet fan 2000 oer de frjemdlingen en de byhearrende legere regeljouwing dy't it asielproses regelet.

Prosedueres foar it krijen fan de flechtlingestatus yn Nederlân

Yn Nederlân wurde de asylprosedueres regele troch de nasjonale wetjouwing, dy't yn oerienstimming is mei de EU-rjochtlinen. It wichtichste orgaan dat ferantwurdlik is foar de behanneling fan asieloanfragen is de Immigratie- en Naturalisatetsjinst (IND).

Algemiene Asielproseduere (AA)

De Algemiene Asielproseduere (AA) is de standertproseduere en duorret meastal 6 dagen. Yn guon gefallen kin dizze ferlingd wurde nei 9 dagen (AA+). Tidens dizze proseduere ûndergean de oanfreger in fraachpetear wêryn't syn persoanlike gegevens, reisrûte en de redenen foar it fersyk om asiel besprutsen wurde.

Ferlingde Asielproseduere (VA)

As in oanfraach net binnen de algemiene proseduere ôfhannelje wurde kin, giet dizze oer nei de ferlingde proseduere, dy't inkele moannen of langer duorje kin. De oanfreger kin oerpleatst wurde nei in oare opfangorganisaasje en is net ferplichte om deistich it IND-kantoar te besykjen. De oergong nei de ferlingde proseduere fynt plak yn de folgjende gefallen:

De oanfregger is jonger as 12 jier en is sûnder âlders oankommen.
De oanfreger is siik en hat behanneling nedich foardat hy in ferklearring ôflizze kin oer de redenen foar syn flecht.
De IND hat ekstra tiid nedich om in beslút te nimmen, bygelyks foar oanfoljend ûndersyk.
Der is gjin tolk beskikber.
Der is in gesin dat ek de VA trochgiet.
Der is in tydlik tekoart oan betûft personiel by de IND.

Werhelle asieloanfraach (HASA)

Persoanen dy't earder in ôfwizing fan harren asylfersyk krigen hawwe, kinne in werhelle asyloanfraach (HASA) yntsjinje as der nije omstannichheden of bewiis binne dy't net earder yn omtinken nommen binne.

Dublinproseduere

De Dublinproseduere wurdt tapast as in oare EU-lidsteat, in EER-lân of Switserlân achte wurdt ferantwurdlik te wêzen foar de behanneling fan it asielfersyk. Dit is basearre op de bepalings fan Feroardering (EU) nr. 604/2013 (Dublin III), dy't de kritearia fêststelt foar it bepale fan de ferantwurdlike steat.

De proseduere wurdt yn de folgjende gefallen yn gong set:

De oanfreger hat earder al asyl oanfrege yn in oar EU/EER-lân/Switserlân.
De earste binnenkomst yn Europa fûn plak fia in oare steat, bygelyks op yllegale wize.
In oare steat hat de oanfreger in Schengenfisa of in ferbliuwsfergunning ferliend.

Skaaimerken fan de proseduere:

De proseduere is koartduorjend.
De oanfreger wurdt ûnderdroegen yn in opfangsintrum fan it COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers).
Der fynt ien gehoar plak mei de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Hjirby wurde de persoanlike gegevens, nasjonaliteit en reisrûte fêststeld. De omstannichheden mei betrekking ta de asylgrûnen (bygelyks ferfolging) wurde yn dit petear net besprutsen. De oanfreger kin lykwols útlizze wêrom't hy fynt dat Nederlân syn saak behannelje moat en syn miening jaan oer de oerdracht fan syn saak nei in oare steat.
Nei befêstiging fan de oerdracht wurdt de oanfreger oerbrocht nei it ferantwurdlike lân.
Yn gefal fan in ôfwizing troch de IND hat de oanfreger it rjocht om yn berop te gean by de Nederlânske rjochtbank en behâldt hy faak it rjocht op ferbliuw yn it opfangsintrum gedurende de behanneling fan de klacht.
As ûnder de proseduere bliken docht dat Nederlân dochs ferantwurdlik is foar de behanneling fan de saak, wurdt de oanfraach oerdroegen nei de Algemiene Asylproseduere (AA/AA+).

Fereinfâldige proseduere

Dizze proseduere wurdt tapast yn gefallen wêryn:

De oanfreger komt út in lân dat as feilich beskôge wurdt.
De oanfreger is in boarger fan de EU.
De oanfreger hat al beskerming yn in oare EU/EER-lidsteat as Switserlân.

Oanfregers út feilige lannen fan komôf of EU-boargers kinne in ferienfâldige proseduere trochrinne, dy't flugger is as de standertproseduere. De list fan feilige lannen wurdt troch de Nederlânske oerheid fêststeld en regelmjittich bywurke.

De proseduere rint fersneld. De oanfreger wurdt ûnderbrocht yn in opfangsintrum en wachtet op in oproep foar in inkeld gehoar mei de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Tidens dit ynterview wurde syn persoanlike gegevens, nasjonaliteit, reisrûte en de redenen foar de oanfraach ferifiearre. As de persoan al de flechtlingestatus of in oare foarm fan beskerming hat yn in oar EU-lân, rjochtet de oandacht him net saaklik op de omstannichheden yn it lân fan komôf, mar op de útlis fan de redenen wêrom't hy de steat dêr't hy beskerming krige, ferlitten hat.

Nei it hearren nimt de IND in beslút, meastal binnen in pear dagen. As der lykwols ferlet is fan neier ûndersyk, wurdt de saak oerdroegen nei in langere proseduere – ofwol de algemiene (AA/AA+), ofwol de ferlingde. Dit kin bygelyks barre as der twifels ûntsteane oer de echtheid fan de ferstrekte gegevens of as der oanfoljende omstannichheden opheldere wurde moatte.

Yn gefal fan in negatyf beslút hat de oanfreger it rjocht om yn berop te gean by de rjochtbank. Gedurende it rjochtlik proses bliuwt hy meastal yn Nederlân en behâldt hy it rjocht op opfang en rjochtsbystân. As de rjochtbank lykwols it beslút fan de IND stypet, moat de persoan daliks it grûngebiet fan it lân ferlitte, ferliest hy it rjocht op opfang yn in opfangsintrum en kriget hy meastal in ynreisferbod foar de Schengenzone. Hy kin oerbrocht wurde nei in spesjale ynstelling ta tarieding op syn weromkear of, yn guon gefallen, yn bestjoerlike detinsje pleatst wurde oant it momint fan deportaasje.

Grinsproseduere (GP)

Persoanen dy't daliks oan de grins (bygelyks op de lofthaven) asyl oanfreegje, kinne ûnderwurpen wurde oan de grinsproseduere (GP). Dizze proseduere kin oant 28 dagen duorje, wêrby't de oanfreger yn in spesjalisearre detinsjesintrum tichtby de lofthaven Schiphol ferbliuwt.

De proseduere begjint mei in gehoar by de IND, fergelykber mei it gehoar yn it ramt fan de algemiene proseduere AA/AA+. Lykwols, as de IND de oanfraach ûngegrûn achtet of fan miening is dat dizze fia de ferienfâldige proseduere behannele wurde moat (bygelyks as de persoan út in feilich lân komt of status hat yn in oare steat), kin it proses fersneld ferrinne. De maksimale doer fan de grinsproseduere is 28 dagen.

De proseduere kin op ferskate manieren einigje. As de IND in posityf beslút nimt, kriget de oanfreger tagong ta it lân en wurdt er oerbrocht nei in iepen opfangfoarsjenning, dêr't er wachtet op tawizing fan gemeentlike húsfêsting. As de IND fan miening is dat der mear tiid nedich is foar in beslút of dat de omstannichheden fan de saak neier ûndersyk fereaskje, wurdt de saak oerdroegen nei de ferlingde proseduere en wurdt de oanfreger oerbrocht nei in reguliere opfangsintrum. It is ek mooglik dat de proseduere beëinige wurdt troch de saak oer te dragen nei de algemiene proseduere, wat ek mank giet mei in oerpleatsing fan in sletten nei in iepen foarsjenning.

As de IND lykwols in negatyf beslút nimt, hat de oanfreger it rjocht om yn berop te gean by de Nederlânske rjochtbank. Oant de foltôging fan de rjochtlike behanneling bliuwt er yn it sletten sintrum. Yn it gefal dat de rjochtbank it beslút fan de IND stypje, wurdt de persoan net talitten ta it grûngebiet fan it lân, kriget hy in ynreisferbod foar de Schengensône en wurdt hy oerbrocht nei in ynstelling dêr't hy op deportaasje wachtet. As de rjochtbank lykwols ta de konklúzje komt dat de IND de oanfraach ûnterjocht ôfwiisd hat, kriget de oanfreger tagong ta it grûngebiet fan it lân en ferfolget hy de proseduere yn de ferlingde proseduere yn in iepen ynstelling.

De grinsproseduere yn Nederlân is dus in foarm fan foarlopige kontrôle dy't de autoriteiten yn steat stelt ûngegrûne oanfragen te filterjen foardat tagong ta it grûngebiet wurdt ferliend. Nettsjinsteande it fersnelde en sletten karakter giet de proseduere gear mei juridyske garânsjes, wêrûnder it rjocht op ferdigening, in tolk en berop.

Proseduere foar allinnesteande minderjierrige frjemdlingen (amv)

Allinnichsteande minderjierrigen trochrinne in spesjale proseduere (amv), wêrby't rekken holden wurdt mei harren leeftyd en kwetsberens. Hja krije in fâd fan de stichting Nidos, lykas spesjale opfang- en stipefoarsjennings.

De proseduere is fan tapassing op persoanen jonger as 18 jier dy't sûnder âlders of fâden yn Nederlân oankommen binne.

Wichtichste stappen:

Nei de oanfraach wurdt in herstelperioade bean, wêryn't de oanfreger stipe kriget fan VluchtelingenWerk Nederland (VWN) en in advokaat.
Dêrnei trochrint de minderjierrige de reguliere proseduere (AA/AA+), mar mei ynachtnimming fan syn leeftyd en kwetsbere posysje.
Der wurdt in fâd fan de organisaasje Nidos oansteld, dy't helpt mei húsfêsting, ûnderwiis, medyske soarch en it fynen fan syn wei troch it rjochtssysteem.
As der gjin dokuminten binne dy't de leeftyd befestigje, kin de IND in leeftydsûndersyk befelje (bygelyks in röntgenfoto fan de bonken).
By in ôfwizing fan it asylfersyk wurdt ûndersocht oft der feilige en passende opfang yn it lân fan komôf is.
As bliken docht dat weromkear ûnmooglik is fanwegen it ûntbrekken fan geskikte opfang, kin de oanfreger in ferbliuwsfergunning op humanitêre grûnen (bûtenskuldfergunning) krije, op betingst dat hy meiwurke hat mei de autoriteiten.

Permaninte ferbliuwsfergunning op basis fan asiel

Nei 5 jier ûnûnderbrutsen ferbliuw yn Nederlân mei in tydlike ferbliuwsfergunning basearre op asyl, kinne persoanen in oanfraach yntsjinje foar in permaninte ferbliuwsfergunning. De easken omfetsje: